LIV Data · Hồ sơ tư liệu
Hồ sơ COVID-19
Giám sát chính quyền trong đại dịch
Cập nhật tới ngày 21/8/2022

Trong đợt bùng phát COVID-19 lần thứ tư tại Việt Nam, LIV giám sát những việc làm của chính quyền và lưu lại các thông tin cần thiết cho lợi ích công chúng.
Chúng tôi xuất bản dữ liệu để góp phần gìn giữ ký ức xã hội, hỗ trợ nghiên cứu và giúp công chúng tiếp cận một hồ sơ có hệ thống về cách chính quyền ứng phó với đại dịch.
Toàn bộ dữ liệu do LIV thu thập và phát triển được công bố tại LIV Data.

Mục lục hồ sơ
1. Cái gì là thiết yếu?
Đây là câu hỏi gây tranh cãi suốt đợt dịch thứ tư tại Việt Nam. Việt Nam không có một quy định thống nhất về “hàng hóa, dịch vụ thiết yếu” trong bối cảnh thực hiện giãn cách xã hội, nên mỗi địa phương có một quy định khác nhau.
Sau nhiều vụ việc gây tranh cãi, ngày 27/7, Bộ Công Thương ra Công văn số 4482 đề xuất Chính phủ ban hành danh mục hàng hóa “cấm lưu thông” thay vì liệt kê danh mục “hàng hóa thiết yếu”. Đề xuất này không được triển khai. Đến ngày 25/8, trong một cuộc họp, bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải đề nghị công nhận tất cả hàng hóa đều là thiết yếu.
Điểm lại những vụ việc gây nhiều tranh cãi xung quanh định nghĩa thiết yếu trong đợt dịch thứ tư:
Bị xử phạt vì chở mèo đang nguy kịch đi khám bệnh (Long An)

Chiều ngày 13/7, ông Nguyễn Anh Đức, làm việc ở Đội Cảnh sát giao thông của Công an TP. Tân An (Long An) đăng lên mạng một đoạn clip về hai thanh niên chở mèo đi khám bệnh và bị lập biên bản do vi phạm Chỉ thị 16. Clip do ông tự quay lại nhằm tuyên truyền, răn đe những người vi phạm Chỉ thị 16.
- Trong đoạn clip, cô gái ôm con mèo giải thích rằng mèo của mình bị bệnh rất nặng và cần đi khám. Người trực chốt (cũng là người quay clip) yêu cầu xuất trình giấy tờ, nhưng hai bạn trẻ cho biết do vội quá nên không mang theo. Cô gái liên tục xin thông cảm và bật khóc. Người trực chốt đáp lại lớn tiếng: “khóc vì con mèo luôn hả”, “tính mạng con mèo có quan trọng bằng tính mạng của con người ta và cả một cộng đồng không”.
- Sự việc gây chú ý và làm dấy lên một cuộc tranh luận xung quanh câu hỏi: “Dịch vụ thú y có phải là thiết yếu?”. Cộng đồng mạng phản đối thái độ “vô cảm”, “không có tình yêu thương động vật”, và hành xử cứng nhắc của người trực chốt. Nhiều ý kiến cho rằng không xếp thú y vào danh mục dịch vụ thiết yếu là không hợp lý.
- Chính quyền Long An cho rằng xử phạt vụ việc là đúng vì theo Chỉ thị 16, dịch vụ thú y không được phép hoạt động, nhưng quay clip để đăng lên mạng xã hội là phản cảm và có dấu hiệu “chưa chuẩn mực” trong thực thi công vụ.
- Ngày 14/7, viên cảnh sát gửi tâm thư chia sẻ về vụ việc. Ông cho biết mình và gia đình bị cộng đồng mạng khủng bố tinh thần, kêu gọi “đừng vì một nhu cầu cá nhân mà làm ảnh hưởng đến cộng đồng”.
Bị xử phạt khi đi rút tiền (TP. HCM)
- Theo báo Tuổi Trẻ, ngày 10/7, anh Vũ Minh Nhật đi từ nhà (phường 3, quận Bình Thạnh) đến trụ ATM trên đường Phan Xích Long (phường 7, quận Phú Nhuận) để rút tiền.
- Khi còn cách ATM khoảng 10m, anh bị cán bộ chốt kiểm dịch COVID-19 tại giao lộ Phan Xích Long – Hoa Sứ yêu cầu dừng xe. Theo lời kể của Nhật, anh đã giải thích rằng mình đi rút tiền để mua thực phẩm, nhưng vẫn bị lập biên bản phạt 1 triệu đồng vì lỗi ra đường không có lý do chính đáng. Sau đó, anh đi bộ tới ATM rút tiền để đóng phạt rồi đi về mà không nhận được biên lai phạt.
- Lý giải vụ việc, chủ tịch UBND phường 7 (quận Phú Nhuận) cho rằng khi làm việc với tổ công tác, anh Nhật không giải thích được lý do ra đường nên bị phạt. Sau đó, khi anh và người thân đăng clip lên mạng thì phường mới biết anh đi mua thực phẩm.
- Tuy nhiên, phường vẫn cho rằng việc anh này đi sang địa bàn quận khác để rút tiền và mua đồ ăn là “không chính đáng, thực tế, thiết yếu”, theo công văn 2279 của UBND TP. HCM. Theo họ, anh này hoàn toàn có thể mua thực phẩm ở trong phường của mình, và có thể mua tại các siêu thị cho phép thanh toán thẻ, không cần phải rút tiền.
- Về việc không đưa biên lai đóng phạt, đại diện phường nói có hẹn anh Nhật ra lấy, nhưng anh chưa lấy và phường vẫn còn giữ.
- Trả lời báo Tuổi Trẻ, luật sư Nguyễn Huy Việt cho rằng phường 7 phạt anh Nhật là không đúng, vì theo công văn 2279, người dân vẫn được ra đường mua lương thực. Việc tổ công tác không xuất biên lai đóng tiền phạt cho người vi phạm là sai.
- Vụ việc diễn ra trong những ngày đầu giãn cách và nhận được sự quan tâm thảo luận của cộng đồng. Cùng với vụ việc bị phạt vì mang mèo đi chữa bệnh diễn ra cùng thời điểm, người dân bắt đầu nhận ra nhiều bất cập trong quy định về hàng hóa, dịch vụ thiết yếu khi thực hiện giãn cách xã hội.
Bị thu giữ xe khi đi mua bánh mì (Khánh Hòa)
- Ngày 19/7, mạng xã hội rúng động vì câu nói “bánh mì không phải là lương thực”.

Sự việc xuất phát từ một video được quay trong ngày 18/7, ghi lại việc tổ công tác phường Vĩnh Hòa chặn xe máy của anh Trần Văn Em (công nhân tại một công trường ở phường Vĩnh Hòa, TP. Nha Trang, Khánh Hòa).
- Trong đoạn video, anh Em giải thích rằng anh đi mua bánh mì, nước uống và trình ra giấy đi lại do nhà thầu anh đang làm ký ngày 16/7. Tuy nhiên, ông phó chủ tịch phường Vĩnh Hòa cho rằng bánh mì không phải là lương thực và thu giữ xe của anh này. Cán bộ này nhiều lần xưng “mày tao” với người dân. Đáng chú ý, ở cuối đoạn clip, ông này đe dọa sẽ khiến anh Em mất việc.
- Ông phó chủ tịch phường tự đăng clip lên mạng nhằm mục đích tuyên truyền. Đoạn video nhanh chóng trở thành tâm điểm. Đa số người dân phản đối phát ngôn vô lý và chê trách thái độ hành xử thiếu chuẩn mực khi thực thi công vụ của ông này.
- Tối cùng ngày 19/7, Sở Công thương tỉnh Khánh Hòa ban hành văn bản liệt kê danh sách các nhóm hàng hóa thiết yếu khi thực hiện giãn cách xã hội, trong đó nêu rõ lương thực bao gồm “tinh bột (các sản phẩm từ tinh bột)”.
- Cùng thời điểm tối 19/7, báo chí đưa tin nam công nhân trong đoạn clip đã bị cho thôi việc vào sáng ngày 19/7. Anh cho biết mình bị cho nghỉ việc tạm thời với lý do đi ra ngoài có thể làm lây lan dịch bệnh. Thông tin này tiếp tục khiến mạng xã hội dậy sóng vì nó trùng khớp lời đe dọa của phó chủ tịch phường trong đoạn clip.
- Tối 19/7, lãnh đạo Khánh Hòa cho biết đã kiểm điểm phó chủ tịch phường và không cho ông này phụ trách tổ kiểm soát dịch (không được ra đường kiểm tra nữa).
- Sáng 20/7, Chủ tịch UBND TP. Nha Trang gửi thư xin lỗi công dân Trần Văn Em. Trong thư, chủ tịch thành phố nhận khuyết điểm trong công tác thực hiện Chỉ thị 16 và mong sự thông cảm của người dân.
- Trong cùng ngày, anh Văn Em cho biết đã được cho đi làm trở lại.
Bị xử phạt khi đi nhận thùng rau gia đình gửi (TP. HCM)
- Ngày 21/7, trên mạng xã hội, một thanh niên tên P. (ngụ huyện Hóc Môn) nêu bức xúc vì bị cảnh sát lập biên bản xử phạt lỗi ra đường trong trường hợp không cần thiết trong lúc đi nhận thùng thực phẩm do người nhà ở quê gửi lên. Khi bị kiểm tra, P. có đưa ra tin nhắn thông báo đến nhận hàng từ nhà xe nhưng anh vẫn bị xử phạt.
- Cùng ngày, Đội CSGT Bàn Cờ (Phòng CSGT đường bộ – đường sắt TP. HCM – PC08) đã mời anh P. mang theo toàn bộ giấy tờ có liên quan, lên trụ sở đơn vị để làm việc.
- Lãnh đạo phòng PC08 giải thích, vì đang thực hiện nguyên tắc “phường cách ly với phường, quận cách ly với quận”, “người dân đi ra khỏi địa bàn, dù là nhận thực phẩm, mua thức ăn là không nên”. Vị này nói rằng người dân nên có sự chia sẻ, hiểu rõ quy định để cùng vượt qua khó khăn.
- Sự việc nhanh chóng chìm xuống. Tại thời điểm anh P. bị phạt, báo chí phản ánh tình trạng chợ đóng, siêu thị quá tải tại TP. HCM, người dân gặp nhiều khó khăn khi mua hàng hóa.
Chở tủ lạnh đi giao, nhân viên cửa hàng điện máy bị phạt 2 triệu (TPHCM)
- Sáng 25/7, anh N. (huyện Nhà Bè, TP. HCM), nhân viên một cửa hàng điện máy đang chạy xe máy chở tủ lạnh đi giao cho khách trên đường Lê Lợi (quận 1) thì bị Đội Cảnh sát giao thông – trật tự Quận 1 kiểm tra.
- Đội cảnh sát giao thông lập biên bản xử phạt 2 triệu đồng với nhân viên cửa hàng điện máy, với lời giải thích “tủ lạnh không phải mặt hàng thiết yếu, có thể 3 đến 4 tháng sau anh đi giao vẫn bình thường”.
- Phản ứng với vụ việc, nhiều ý kiến trên Facebook cho rằng tủ lạnh bị xếp vào hàng hóa không thiết yếu là vô lý, vì nhu cầu có tủ lạnh để trữ đồ là hiển nhiên khi phải ở yên trong nhà. Vào thời điểm này, lệnh giãn cách đã kéo dài hơn 2 tuần và vừa được gia hạn.
- Cơ quan chức năng không phản hồi vụ việc.
Xe chở băng vệ sinh, tã bỉm không được lưu thông (TP. HCM)
- Ngày 28/7, công ty cổ phần Diana Unicharm phản ánh các nhà phân phối, nhân viên bán hàng của doanh nghiệp này bị lực lượng chức năng chặn lại khi vận chuyển mặt hàng băng vệ sinh, tã, bỉm đến các điểm bán lẻ. Nguyên nhân là do băng vệ sinh, tã, bỉm không thuộc nhóm mặt hàng thiết yếu trong dịch tại TP. HCM nên không được vận chuyển, lưu thông.
- Tại thời điểm đó, trên cả nước, chỉ có Đồng Nai đưa băng vệ sinh, tã, bỉm vào danh sách các mặt hàng thiết yếu trong văn bản chính thức.
- Dư luận chỉ trích sự cứng nhắc, vô lý của chính quyền trong các quy định liên quan đến hàng thiết yếu. Chuyên gia cho rằng nếu việc này không được giải quyết, có thể xảy ra tình trạng thiếu hụt mặt hàng này, để lại hệ lụy lâu dài với sức khỏe phụ nữ, trẻ em gái nói riêng và người dân nói chung.
- Chúng tôi không ghi nhận được thêm bất kỳ động thái phản hồi nào của cơ quan chức năng sau đó.
Không mua được sách giáo khoa vì không phải hàng thiết yếu (Hà Nội, TP. HCM)
- Ngày 14/8, báo Tuổi Trẻ đưa tin nhiều phụ huynh ở các địa phương đang giãn cách phản ánh họ không mua được sách giáo khoa cho con, dù sắp vào năm học mới. Sách giáo khoa không nằm trong danh mục hàng hóa thiết yếu nên gặp khó khăn trong lưu thông, vận chuyển.
- Ngày 18/8, Cục Xuất bản, in và phát hành đề nghị đưa sách giáo khoa vào nhóm hàng thiết yếu. Bộ GD&ĐT đề nghị các địa phương tạo điều kiện để sách được giao đến nhà trường, học sinh trước năm học mới.
- Đến ngày 29/8, chính quyền TP. HCM mới thống nhất xem sách giáo khoa là mặt hàng thiết yếu.
- Tới ngày 16/9, sau một tháng siết chặt giãn cách, TP. HCM cho phép các công ty cung cấp thiết bị, dụng cụ học tập mở cửa trở lại.
2. Người dân biểu tình vì không được nhận cứu trợ
An sinh xã hội là một trong những trụ cột quan trọng nhất trong chính sách chống dịch, đồng thời cũng là điều gây nhiều bức xúc trong thời gian vừa qua, đặc biệt là ở các địa phương bị áp đặt lệnh giãn cách kéo dài như TP. HCM.
Người dân nhiều nơi đã rủ nhau xuống đường, kéo lên các trụ sở phường để chất vấn lãnh đạo về vấn đề này. Dưới đây là những trường hợp mà chúng tôi thu thập được bằng chứng.
Lưu ý về bản quyền và độ xác thực: Các video ghi lại vụ việc đều là do người dân quay lại và được đăng tải trên mạng xã hội, trong đó có 6/11 vụ việc được báo chí xác minh. Chúng tôi chưa có điều kiện kiểm chứng các vụ việc một cách độc lập, nhưng chỉ chọn các vụ đã được xác minh, hoặc có clip ghi lại phần người dân trình bày hoàn cảnh của mình. Luật Khoa tải các clip này về kho lưu trữ riêng để tránh dữ liệu bị xóa.
Huyện Nhà Bè, 15/7
- Ngày 15/7, người dân ở hẻm 197, ấp 4, xã Phước Lập, huyện Nhà Bè, TP. HCM bức xúc vì không được nhận cứu trợ. Đoạn clip ghi lại hình ảnh người vợ của trưởng ấp đang nhận tiền hỗ trợ.
- Theo người dân trong clip kể lại, hầu hết người đang ở trọ, bị mất việc tại đây không có trong danh sách nhận tiền, trong khi trưởng ấp nói chỉ có 9 người được cứu trợ.
Quận 7, 12/8
- Ngày 12/8, hàng chục người dân ở phường Tân Thuận Đông, quận 7, TP. HCM đã kéo đến trụ sở văn phòng khu phố 5 để đòi quyền lợi cứu trợ.
- Người dân trực tiếp chất vấn bà tổ trưởng về lý do có những người trong khu phố đã nhận trợ cấp đến hai lần, còn nhiều người khác chưa nhận lần nào.
- Một người phụ nữ nói dù cùng làm nghề xe ôm truyền thống, có người đã nhận hai lần, người khác lại chưa nhận. Người này còn nói rằng chị đã nộp 100.000 đồng cho cán bộ và gọi đây là “tiền cà phê” nhưng cán bộ không làm thủ tục cho chị, còn có người nộp 200.000 đồng thì đã được nhận tiền. (Nguồn video: RFA)
Quận Bình Tân, 14/8
- Ngày 14/8, người dân kéo đến văn phòng khu phố 11, phường Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân, TP. HCM bày tỏ bức xúc và yêu cầu làm rõ về tiền trợ cấp. Người dân nói rằng có người đã nhận ba lần, có người lại chưa nhận.
- Ông bí thư chi bộ khu phố trấn an người dân và cho rằng người dân bức xúc là hoàn toàn đúng, nhưng phường chỉ làm theo mệnh lệnh cấp trên.
- Khi bị hỏi dồn: “Biết là dân bức xúc tại sao không giải quyết?”, ông bí thư chi bộ không thể trả lời và quyết định đóng cửa không tiếp dân. (Nguồn video: RFA)
Huyện Hóc Môn, 18/8
- Ngày 18/8, người dân ấp Mỹ Hòa 1, xã Trung Chánh, huyện Hóc Môn, TP. HCM phản ánh họ không nhận được trợ cấp từ ba tháng nay nên kéo đến trụ sở xã đòi quyền lợi.
- Trước đó, họ đã nhiều lần đi về giữa trụ sở ấp và trụ sở xã để hỏi tiền cứu trợ. Công an khu vực nói người dân phải hỏi tổ trưởng về việc này, nhưng đến khi hỏi tổ trưởng thì người này lại nói phải hỏi cấp trên. (Nguồn video: RFA)
Thuận An (Bình Dương), 24/8
- Ngày 24/8, khi Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đi thị sát Bình Dương, nhiều người dân ở khu dân cư Thuận Giao, TP. Thuận An treo bảng “cần hỗ trợ” trước nhà để yêu cầu trợ giúp khẩn cấp lương thực. Khi được hỏi, họ cho biết bốn ngày rồi không đi chợ được, gọi tổng đài 1022 thì không ai bắt máy. Ông bí thư tỉnh ủy Bình Dương đi cùng đoàn hứa rằng sẽ bổ sung thêm 100 nhân sự trực tổng đài.
- Theo Tuổi Trẻ, ngay sau chuyến thăm, việc hỗ trợ người dân khu vực này đã được đẩy nhanh hơn. Ông Vũ Đức Đam đề nghị lãnh đạo tỉnh Bình Dương lưu ý hỗ trợ các trường hợp treo biển yêu cầu hỗ trợ, dù ông cho đây chỉ là trường hợp cá biệt.
Quận 8, 27/8
- Ngày 27/8, người dân phường 10, quận 8, TP. HCM tràn xuống đường thể hiện sự bức xúc vì không nhận được hỗ trợ. Theo người quay clip, một điểm sinh hoạt của khu phố 3 thường xuyên chứa rất nhiều lương thực, thực phẩm nhưng người dân trong khu phố không được nhận. Người quay clip cũng cho biết người dân khu phố này không thể mua thực phẩm qua hình thức “đi chợ hộ”.
- Sau khi clip đăng tải một ngày, trang tin của Đảng bộ TP. HCM lên tiếng bác bỏ những cáo buộc của người dân. Lãnh đạo phường 10 giải thích rằng điểm sinh hoạt trong clip là nơi được trưng dụng để tập kết lương thực phát cho người dân theo thứ tự.
- Họ cho biết đã xuống tận nơi để giải thích và động viên người dân không tụ tập, đồng thời “đang tiếp cận những người dân có liên quan và người quay clip phát tán lên mạng để xử lý theo quy định của pháp luật”.
Thủ Đức, 27/8

Cũng trong ngày 27/8, người dân phường Phú Hữu, TP. Thủ Đức đổ ra đường vì không nhận được tiền cứu trợ. Đoạn clip ghi lại hình ảnh này lan truyền mạnh trên mạng xã hội.
- Sau đó, chính quyền TP. Thủ Đức thông báo đã chuyển tiền hỗ trợ đến 111 hộ dân, mỗi hộ 1,5 triệu đồng. Khi đến thăm hỏi các hộ dân, lãnh đạo địa phương dặn người dân nên “chi li, tính toán và tiết kiệm”.
- Ngày 4/9, Công an TP. Thủ Đức đã khởi tố một cán bộ phường Phú Hữu tự ý thêm tên nhiều người thân của mình vào danh sách hỗ trợ.
Quận Bình Tân, 8/9
Ngày 8/9, báo chí phản ánh 140 hộ dân phường Bình Hưng Hòa B, quận Bình Tân, TP. HCM được hỗ trợ gạo nhưng phải ký nhận 1,5 triệu đồng. Lãnh đạo địa phương cho rằng việc này là “do lỗi kỹ thuật”.
Quận Bình Tân, 11/9
- Ngày 11/9, một nhóm người dân quận Bình Tân đến cơ quan công quyền đòi tiền cứu trợ. Khi người dân và lãnh đạo quận đối thoại, cổng cơ quan nhà nước đóng chặt.
- Người dân đứng ngoài cổng cơ quan, còn lãnh đạo đứng bên trong, xung quanh rất nhiều công an đứng vây quanh.
- Người dân cho biết họ đã đợi gần hai tiếng đồng hồ ở đây để chờ lời giải thích của lãnh đạo về tiền cứu trợ. Họ cho rằng lời giải thích của lãnh đạo không thỏa đáng.
Quận Tân Phú, 15/9
- Ngày 15/9, mạng xã hội lan truyền clip ghi cảnh người đàn ông bê bết máu ở vùng đầu. Theo thông tin trong clip, người đàn ông này bị tổ trưởng tổ dân phố đánh khi hỏi về tiền cứu trợ.
- Theo xác minh của Zing, sự việc xảy ra ở phường Tân Quý, quận Tân Phú, TP. HCM vào chiều ngày 14/8. Ủy ban Nhân dân phường Tân Quý đã xác nhận vụ việc.
- Theo báo cáo, ông L. (tổ trưởng tổ dân phố) và ông M. (75 tuổi, người bị đánh) có mâu thuẫn về tiền trợ cấp. Chiều 14/8, ông L. “cầm theo viên gạch đi ngang qua nhà ông M.. Bị ông M. lao ra đánh, ông L. đã đánh trả”.
- Báo Thanh Niên đưa tin thêm rằng trong khi đánh nhau qua lại, “viên gạch trên tay ông L. cầm có trúng vào đầu ông M., gây chảy máu vùng đầu.” Ông L. thì không bị thương tích gì.
Quận 8, 18/9
- Ngày 18/9, người dân ở phường 2, quận 8, TP. HCM, bức xúc phản ánh những bất cập trong việc chi tiền trợ cấp khiến họ “đi tới đi lui và về tay không”.
- Theo xác minh của báo Thanh Niên, có trường hợp người dân có tên trong danh sách nhận tiền đến hai lần nhưng sau một tháng vẫn không được nhận trợ cấp. Ở một trường hợp khác, người cha đăng ký nhận hỗ trợ cho cả 6 người trong gia đình thuộc diện lao động tự do bị mất việc từ đầu tháng 7, đến giữa tháng 8, ông qua đời vì COVID-19, tiền trợ cấp vẫn chưa thấy. Đến ngày 8/9, tổ trưởng tổ dân phố mới đến thông báo rằng người đã chết có tên trong danh sách nhận tiền cùng 4 người khác, nhưng rốt cuộc cán bộ phường lại chỉ duyệt cho 1 người được lãnh tiền.
- Phản hồi người dân, chính quyền quận 8 nói rằng trong quá trình chi tiền “có thiếu sót, nhưng không có trục lợi”.
Người dân kêu cứu trên mạng
Ngoài những vụ việc cụ thể kể trên, các trang đăng thông tin người dân cầu cứu giúp đỡ như SOS map và Zalo Connect cũng có hàng chục nghìn lời khẩn cầu vì không nhận được hỗ trợ từ chính quyền, hoặc hỗ trợ không đủ.
Trong các chương trình livestream “Dân hỏi – Thành phố trả lời” phát sóng thường xuyên từ ngày 24/8, người dân liên tục thắc mắc về tiền cứu trợ và yêu cầu thành phố trợ giúp. Theo thống kê của ban tổ chức, đến ngày 28/8, hơn 1 triệu người đã đăng ký nhận “túi an sinh” qua mạng.
Đại diện chính quyền nói rằng “đây là con số lớn kỷ lục”, thể hiện sự quan tâm lớn của người dân dành cho chương trình livestream. Họ không thừa nhận rằng con số này cho thấy năng lực thực thi chính sách hỗ trợ người dân là có vấn đề.
Trong chương trình livestream ngày 10/9, chủ tịch UBND quận Gò Vấp nói quận này đã hoàn thành 100% gói cứu trợ đợt 1 và 98% gói cứu trợ đợt 2 cho những hộ khó khăn. Trên mạng, một loạt người dân phản ứng gay gắt với phát ngôn này. Họ cho rằng lãnh đạo đưa thông tin không đúng, vì bản thân họ cũng thuộc diện khó khăn trong quận nhưng chưa nhận trợ cấp.
3. Lực lượng chống dịch lạm quyền
Với danh nghĩa chống dịch, nhiều cán bộ đã có những hành xử gây bức xúc.
Công an xông vào gia đình người bán rau, kéo lê người dân về phường (TP. HCM)
- Ngày 13/7, tại phường Tam Bình, TP. Thủ Đức, các camera quay lại cảnh một nhóm công an và dân phòng có trang bị dùi cui ập vào một gia đình đang bán rau trước cửa nhà. Họ tịch thu toàn bộ số thực phẩm, đi thẳng vào trong xô đẩy, sau đó kéo lê người trong nhà lên xe. Một người trong nhà phản ứng lại thì bị xịt cồn thẳng vào mặt. Đoạn clip được chia sẻ trên trang Facebook của Phạm Minh Vũ, ngay lập tức lan truyền rộng rãi và gây bức xúc trong dư luận.
- Theo thông tin trên Facebook của Phạm Minh Vũ, gia đình này vốn bán bánh bao nhưng tạm nghỉ theo Chỉ thị 16. Thấy hàng xóm khó mua rau mà gia đình lại có nguồn rau rẻ nên họ nhập về bán tại nhà. Thời điểm này, báo chí liên tục phản ánh tình trạng các siêu thị quá tải, giá cả đắt đỏ nên nhiều người dân không thể mua thực phẩm.
- Ngày 14/7, báo Công an Nhân dân đăng bài bênh vực lực lượng công quyền, cho rằng những thông tin và hình ảnh trong clip là “xuyên tạc”, “cắt ghép sai sự thật”.
Chính quyền quận giao chỉ tiêu phạt người dân (TP. HCM)
- Ngày 13/7, mạng xã hội lan truyền một công văn được cho là của UBND phường 6, quận Gò Vấp, TP. HCM, về phân công nhiệm vụ phòng, chống dịch.Theo đó, trong hai ca trực sáng và chiều, lực lượng chống dịch tổ chức một chốt xử phạt trước cổng UBND phường, với chỉ tiêu “mỗi ca phải phạt 20 trường hợp”. Văn bản gây bức xúc cho người dân, dấy lên lo ngại về tình trạng cán bộ cố tình bắt lỗi để đủ chỉ tiêu.
- Trả lời báo Tuổi Trẻ, chủ tịch quận Gò Vấp không phủ nhận văn bản. Ông này nói đã yêu cầu phường chấn chỉnh và giải thích rằng quận chỉ “yêu cầu phường tăng cường tổ chức tuần tra, kiểm tra và xử phạt người vi phạm theo quy định, không được áp đặt chỉ tiêu”.
Công an nổ súng ngăn công nhân ra ngoài (Bình Dương)
- Ngày 29/7, RFA đăng tải một clip ghi lại hình ảnh công an nổ hai phát súng chỉ thiên trước cổng một nhà máy tại khu công nghiệp Tân Bình, Bắc Tân Uyên, Bình Dương. Mục đích của việc nổ súng này là để ngăn các công nhân rời khỏi khu công nghiệp.
- Theo RFA, sau một thời gian thực hiện chính sách “3 tại chỗ” (tức ăn – ngủ – làm việc tại công ty), các công nhân muốn ngừng lại vì trong công ty xuất hiện nhiều ca dương tính.
Quan chức chơi golf giữa lệnh giãn cách (Bình Định)
- Ngày 4/8, báo chí đưa tin trong lúc truy vết F0, UBND tỉnh Bình Định phát hiện hai quan chức đi chơi golf trong giai đoạn tỉnh này đang giãn cách theo Chỉ thị 15. Hai người này là giám đốc Sở Du lịch tỉnh và phó cục trưởng Cục Thuế.
- Cùng ngày, hai người này bị đình chỉ công tác. Quan chức Cục Thuế giải trình rằng mình đi đánh golf theo giấy mời khảo sát thực địa của Trung tâm Thông tin xúc tiến du lịch tỉnh Bình Định, do giám đốc trung tâm ký và đóng dấu. Ngày 24/8, giám đốc trung tâm này cũng bị đình chỉ công tác.
- Ngày 1/9, lãnh đạo tỉnh Bình Định quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo, miễn nhiệm với ông giám đốc Sở Du lịch. Ngày 21/9, cục phó Cục Thuế cũng bị miễn nhiệm.
Quan chức đi xem đất lúc giãn cách (Phú Yên)
- Ngày 10/8, tổ tuần tra xử lý vi phạm phòng chống dịch COVID-19 của xã Bình Kiến, TP. Tuy Hòa, Phú Yên phát hiện một xe hơi đỗ dưới lòng đường. Chủ xe hơi nói là đang “đi xem đất“, bị lực lượng chức năng phạt 2 triệu đồng vì vi phạm quy định giãn cách. Theo thông tin ban đầu, phụ nữ đi cùng khi được hỏi đã khai tên tuổi giả.
- Hai người vi phạm là Trưởng ban kinh tế – ngân sách HĐND tỉnh Phú Yên và phó chánh văn phòng Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh Phú Yên. Ngày 10/9, hai người này nhận mức kỷ luật cảnh cáo.
Phá cửa bắt người dân đi cách ly, khởi tố người dân vì phản đối (Nghệ An)

- Ngày 23/8, tại xã Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, lực lượng chống dịch đến nhà một phụ nữ bị xác nhận là F1 để đưa bà đi cách ly tập trung. Khi người phụ nữ khóa trái cửa, thoát y để phản đối, lực lượng chức năng phá cửa xông vào nhà tiến hành cưỡng chế và đưa bà đi cách ly theo quy định.
- Bà giải thích lý do là “gia đình mới xây nhà, cần ở lại để canh, và xin được cách ly tại nhà”.
- Giải thích cho hành vi cưỡng chế, chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Diễn Châu đưa ra các lý do: (1) nhà của người phụ nữ này cơ bản đã xây xong, (2) cần đưa đi cách ly tập trung vì thời điểm đó Nghệ An chưa cho phép cách ly F1 tại nhà và (3) lực lượng đã thuyết phục suốt 3 giờ đồng hồ nhưng người này vẫn chống đối.
- Ngày 30/8, người phụ nữ bị khởi tố để điều tra tội chống người thi hành công vụ.
Lãnh đạo ưu tiên tiêm vaccine cho người thân (Bình Định, Cần Thơ)
- Ngày 26/8, báo Tuổi Trẻ đăng thông tin người dân xã Mỹ Thành, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định, phát hiện và tố cáo chủ tịch xã này đã tiêm vắc xin cho người thân không thuộc đối tượng ưu tiên tiêm. Chính quyền xã thừa nhận điều này và cho rằng đây là “vaccine dư” sau khi tiêm cho người già. Ngày 10/9, chủ tịch xã bị khiển trách.
- Ngày 6/9, một cô gái ở quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ, đăng hình chứng nhận đã tiêm hai mũi Pfizer lên mạng xã hội và cho biết mình được tiêm nhờ “xin ông anh” làm ở phường. Chính quyền quận Ninh Kiều giải thích rằng cô này được tiêm vì là “em bạn dì ở gần nhà” một cán bộ phường. Ông này có tham gia chống dịch nên người thân cũng được tiêm vaccine. Dư luận không đồng ý với cách giải thích trên vì cô này không có tiếp xúc trực tiếp với “ông anh” nên không thể được tiêm. Ngày 11/9, cán bộ phường bị đình chỉ công tác.
Khóa cổng 278 hộ dân thuộc diện F2 để cách ly (Thanh Hóa)
- Ngày 28/8, sau khi xác định 278 hộ dân ở huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa thuộc diện F2, chính quyền xã đã khóa cổng những gia đình này, giao chìa khóa cho chủ tịch xã quản lý. Theo chủ tịch xã, “việc khóa cổng nhằm phòng chống COVID-19 đạt hiệu quả tốt nhất”. Chính quyền nói rằng việc làm này là cần thiết và “được đồng thuận, hưởng ứng” của các hộ và người dân địa phương.
- Trả lời báo Lao Động, ông Lê Xuân Thu – Bí thư Huyện ủy, Trưởng Ban chỉ đạo phòng, chống dịch COVID-19 huyện Hoằng Hóa nói rằng cách làm này mới, nên khó tránh ý kiến trái chiều. Tuy nhiên, ông giải thích “tất cả vì nhiệm vụ phòng, chống dịch, vì sức khỏe nhân dân và chúng tôi đang lo cho dân”.
- Đến ngày 3/9, chính quyền dừng việc khóa trái cổng các hộ dân.
Khiêng người dân từ chối xét nghiệm COVID-19 lên xe (Cà Mau)
- Ngày 3/9, RFA đăng tải một video clip ghi lại hình ảnh một người đàn ông ở Cà Mau từ chối xét nghiệm COVID-19 nên bị công an và nhân viên y tế khiêng lên xe. Người này hét lên chống trả: “Tôi cướp của, giết người hay gì?”
- Trong phần bình luận trên kênh Youtube của RFA, nhiều người dân không đồng ý với hành vi cưỡng chế của lực lượng y tế. Họ cho rằng người dân có cơ sở để từ chối xét nghiệm do lo ngại việc xét nghiệm tập trung không đảm bảo vệ sinh.
Quát nạt các nhóm thiện nguyện (TP. HCM)
- Ngày 4/9, trên mạng xã hội đăng tải đoạn clip về một người được cho là trưởng công an xã Tân Kiên, huyện Bình Chánh, TP. HCM, quát nạt hai nhóm từ thiện khác nhau trong hai ngày.
- Đoạn clip cho thấy ông trưởng công an liên tục quát tháo, đòi dừng hoạt động phát quà vì cho rằng các nhóm thiện nguyện hoạt động mà chưa xin phép địa phương và yêu cầu nhóm thiện nguyện không quay phim. Các nhóm thiện nguyện nỗ lực đối thoại nhưng công an luôn gạt đi. Thậm chí, ông này còn nói với người dân “không có ý thức thì thôi khỏi ăn”.
Phá khóa, xông vào nhà cưỡng chế người dân đi xét nghiệm (Bình Dương)
- Ngày 28/9, trên mạng xuất hiện đoạn clip ghi lại cảnh một nhóm người trong đó có người mặc quân phục đang phá khóa cửa một căn hộ chung cư. Sau đó, họ ập vào nhà, lôi người phụ nữ ra ngoài trong khi đứa con trai khóc thét vì sợ. Người phụ nữ bị đưa xuống sân chung cư, khóa tay để lấy mẫu xét nghiệm.
- Vụ việc được báo chí xác minh là xảy ra tại chung cư E-home Bắc Sài Gòn, phường Vĩnh Phú, TP. Thuận An, tỉnh Bình Dương vào ngày 28/9. Clip do một người trong đoàn cưỡng chế quay lại và đăng lên mạng. Bí thư phường giải thích rằng người này nhiều lần không xuống xét nghiệm, nên buộc phải cưỡng chế. Người phụ nữ bị lập biên bản hành chính về việc vi phạm quy định phòng chống dịch.
- Sau khi bị báo chí, giới luật sư và dư luận lên án dữ dội về hành vi vi phạm nhân quyền, bí thư phường đã xin lỗi nhưng không được nạn nhân chấp thuận. Ngày 30/9, ông bị Đảng ủy thành phố Thuận An phê bình.
- Ngày 4/10, nạn nhân của vụ cưỡng chế bị xử phạt hành chính 2 triệu đồng vì “không thực hiện xét nghiệm theo yêu cầu của cơ quan y tế có thẩm quyền trong quá trình thực hiện giám sát bệnh truyền nhiễm” quy định tại điểm a, khoản 2, điều 7 nghị định 117/2020. Bà cho biết sẽ khởi kiện quyết định này.
Tiêu hủy bầy chó của gia đình chạy dịch về quê (Cà Mau)

Ngày 7/10, mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh hai vợ chồng chở theo một đàn chó trên xe máy về quê.
- Theo xác minh của báo chí, đó là gia đình ông Phạm Minh Hùng (49 tuổi), làm nghề thợ hồ ở Long An nhưng đã mất việc bốn tháng do dịch bệnh. Không cầm cự được nữa, gia đình ông quyết định chạy xe máy về quê của người em ở Cà Mau để tránh dịch, mang theo đàn chó 15 con, gồm 4 con lớn và 11 con nhỏ. Người em đi cùng thì mang theo 3 con chó và 1 con mèo.
- Khi về đến Cà Mau vào ngày 8/10, gia đình ông được đưa vào khu cách ly tập trung, sau đó được chuyển vào bệnh viện điều trị do có kết quả xét nghiệm dương tính. Đàn chó, mèo cũng được xét nghiệm, kết quả cho thấy có một con dương tính với “virus gì đó”, theo lời của chủ tịch UBND huyện Trần Văn Thời.
- Ngày 10/10, chính quyền địa phương xác nhận đã tiêu hủy toàn bộ số chó mèo này do lo ngại lây nhiễm. Chính quyền giải thích họ phải làm vậy là do chủ nuôi không đảm bảo vệ sinh trong khu cách ly, và do “áp lực về công tác phòng chống dịch và từ bà con nhân dân”. Theo họ, chủ đàn chó “không có ý kiến gì.”
- Quyết định tiêu hủy đàn chó mèo khiến cho cộng đồng mạng phẫn nộ. Lý do lớn nhất là về mặt khoa học, không có bằng chứng cho thấy chó mèo có thể truyền virus gây COVID-19 sang người. Về mặt pháp lý, không có căn cứ để thực hiện tiêu hủy. Về mặt nhân đạo, đó là đàn chó mà ông Hùng nói rằng ông “thương như con”.
- Chính quyền địa phương thừa nhận rằng những người thực thi nhiệm vụ “có hơi nóng vội,” và hứa sẽ chấn chỉnh.
- Vụ việc được truyền thông quốc tế chú ý, trong đó có SCMP (Hong Kong).
4. Khởi tố người dân
Trong thời gian bùng phát dịch, cơ quan điều tra đã khởi tố hàng loạt vụ án liên quan đến việc làm lây lan dịch bệnh. Nhiều vụ việc đã được điều tra, truy tố và xét xử trong thời gian “siêu tốc”, có vụ chỉ mất 5 ngày đã được đưa ra tòa xét xử. Việc xét xử cũng diễn ra theo thủ tục rút gọn.
Việc hình sự hóa tội làm lây lan dịch bệnh là một xu hướng bị phản đối trên thế giới. Ở Việt Nam, trong bối cảnh dịch bệnh lây lan phức tạp, các quy định mơ hồ và liên tục thay đổi, người dân thiếu thông tin, lực lượng chức năng đã ra nhiều quyết định khởi tố gây tranh cãi. Trong đó, có trường hợp người dân đã bị kết án tù.
Sau đây là những vụ việc đáng chú ý.
Ba vụ án liên quan đến tiểu thương đi chợ Bình Điền
- Ngày 15/7, Công an TP. Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước, khởi tố vụ án hình sự về tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm liên quan đến hai trường hợp F0 đầu tiên tại thành phố. Trong đó, một người làm nghề kinh doanh hải sản tại chợ Đồng Xoài, trực tiếp đi lấy hàng từ chợ đầu mối Bình Điền, TP. HCM về bán lại cho các tiểu thương tại địa phương. Người thứ hai có yếu tố dịch tễ liên quan đến chợ đầu mối Thủ Đức.
Công an quyết định khởi tố vụ án vì cho rằng cả hai trường hợp trên khai báo y tế không đầy đủ, dẫn đến việc các cơ quan chức năng không kịp thời áp dụng các biện pháp phòng, chống khiến dịch bệnh lây lan phức tạp.

- Cùng ngày 15/7, Công an huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh cũng khởi tố vụ án tương tự liên quan đến một tiểu thương ở Trà Vinh. Theo công an, người này cùng chồng đi lấy hải sản ở chợ Bình Điền, nhưng khi trở về Trà Vinh thì không khai báo y tế. Sau đó, cô được phát hiện dương tính. Khi truy vết tiếp xúc thì có 34 trường hợp F1, trong đó có 2 người dương tính.
- Ngày 30/7, Công an thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang khởi tố bị can đối với một người phụ nữ 34 tuổi về tội làm lây lan dịch bệnh. Người này đang mang thai.
Theo công an, người này bán rau tại chợ Bình Điền, TP. HCM. Ngày 5/7, cô quay về Hậu Giang. Cô đã khai báo y tế hai lần, được yêu cầu cách ly tại nhà. Ngày 9/7, khi quay lại trạm y tế để xét nghiệm nhanh, cô được phát hiện dương tính với COVID-19. Công an cho rằng cô không tuân thủ biện pháp phòng, chống dịch, làm lây bệnh cho 14 người.
Bạc Liêu: Công ty cầm đồ hoạt động giữa dịch
- Ngày 25/8, Công an Bạc Liêu khởi tố vụ án hình sự liên quan đến công ty F88 vì “vi phạm quy định về an toàn ở nơi đông người”.
- Theo công an, lĩnh vực cầm đồ không thuộc nhóm hoạt động “cần thiết, thiết yếu” nên không được phép hoạt động trong thời gian Bạc Liêu thực hiện Chỉ thị 16.
Ba vụ án làm lây lan dịch bệnh ở Bắc Ninh
- Ngày 29/8, Công an tỉnh Bắc Ninh khởi tố ba vụ án hình sự về tội làm lây lan dịch bệnh.
- Vụ án thứ nhất: Một nhân viên tại chi nhánh của Viettel Post đến kho hàng TP. Hà Nội để lấy hàng. Khi trở về Bắc Ninh, anh này không áp dụng các biện pháp cách ly mà vẫn tiếp tục đi giao hàng.
- Vụ án thứ hai: Hai vợ chồng đến nơi có ca F0 nhưng không khai báo y tế. Sau đó, hai vợ chồng nhiễm bệnh và lây bệnh cho hai người khác.
- Vụ án thứ ba: Một tài xế ô tô lái xe đón khách từ TP. HCM đi qua nhiều tỉnh. Anh này bị nhiễm bệnh và bị khởi tố vì làm lây lan dịch bệnh.
Đồng Tháp: Vụ án làm lây lan dịch bệnh khi tổ chức an táng người thân
- Ngày 28/8, công an TP. Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp, thông báo việc khởi tố vụ án hình sự làm lây lan dịch bệnh khi tổ chức an táng người thân.
- Theo đó, đầu tháng Tám, gia đình M. có người thân mắc bệnh tim mạch phải chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy (TP. HCM) để điều trị, nhưng người thân không qua khỏi, đã tử vong. M. là người đi theo chăm sóc.
- Ngày 5/8, M. liên hệ với trạm y tế xã, nêu nguyện vọng đưa người thân về quê an táng. M. đã xuất trình các giấy xét nghiệm âm tính và được hướng dẫn tổ chức an táng theo quy định.
- Sau đó, trạm y tế xã đến nhà phun xịt khử khuẩn, trao quyết định cách ly tại nhà cho M.. Khi lấy mẫu xét nghiệm, tất cả những người trong nhà M. và các hộ liền kề đều cho kết quả âm tính.
- Ngày 6-7/8, M. tổ chức an táng người thân tại phần đất cách nhà 3 km. Trong thời gian đó, M. có mời cơm một số người thân và hàng xóm phụ giúp.
- Ngày 14/8, ngành y tế lấy mẫu xét nghiệm tầm soát lần hai cho người dân ở ấp Bình Thành A và Bình Thành B thì phát hiện hàng loạt ca dương tính. Đến ngày 25/8, M. cũng có kết quả dương tính. Cơ quan chức năng truy vết 88 F1, 169 F2.
- Trong khi người dân bị khởi tố vì tổ chức đám tang, vào ngày 15/9, giữa lúc Hà Nội giãn cách theo Chỉ thị 16, đám tang của Đại tướng Phùng Quang Thanh vẫn diễn ra với đầy đủ nghi thức. Nhiều hình ảnh thể hiện các quan chức lãnh đạo tham gia đưa tiễn không tuân thủ quy định giãn cách.
Nghệ An: Khởi tố người phụ nữ từ chối đi cách ly
- Ngày 29/8, Công an huyện Diễn Châu (Nghệ An) khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với một người phụ nữ để làm rõ hành vi chống người thi hành công vụ.
- Trước đó, vào tối 23/8, lực lượng chống dịch đã xông vào nhà, phá cửa bắt người phụ nữ này đi cách ly vì thuộc diện F1. Người này tự lột quần áo để phản đối.
Vũng Tàu: Khởi tố người từ TP. HCM về trốn dịch
- Lo ngại nhà trọ khu mình ở có người nghi nhiễm COVID-19, khoảng 2 giờ sáng ngày 22/8, ông G. (47 tuổi) chạy xe máy về Vũng Tàu trốn dịch. Ông treo hai ổ bánh mì trên xe để “ngụy trang”.
- Ông G. đến nhà người quen xin ở nhờ. Khi biết chuyện, tổ trưởng tổ dân phố đến yêu cầu ông đi khai báo y tế. Ông đi khai báo ngay trưa ngày hôm đó, sau đó về nhà tự cách ly. Sau đó một ngày (23/8), khi thấy có dấu hiệu sốt, ông tự xét nghiệm nhanh. Thấy kết quả dương tính, ông báo trạm y tế phường để được đưa đi cách ly tập trung.
- Ngày 26/8, kết quả xét nghiệm PCR của ông G. cho kết quả dương tính. Ngày 28/8, người quen của ông cũng có kết quả xét nghiệm dương tính.
- Ngày 3/9, Công an TP. Vũng Tàu đã ra quyết định khởi tố vụ án để điều tra tội làm lây lan dịch bệnh. Đến ngày 27/9, ông G. bị khởi tố bị can và bắt tạm giam.

Cà Mau: Lãnh án 5 năm tù vì làm lây lan dịch bệnh COVID-19
- Ngày 6/9, Tòa án nhân dân TP. Cà Mau, tỉnh Cà Mau, tuyên phạt anh Lê Văn Trí mức án 5 năm tù giam vì tội làm lây lan dịch bệnh. Theo đó, khi bị thất nghiệp do dịch bệnh ở TP. HCM, anh Trí trở về Cà Mau. Sau khi đã khai báo y tế với địa phương, anh được yêu cầu cách ly tại nhà.
- Tòa án kết luận rằng anh không thực hiện cách ly tại nhà theo quy định, làm lây lan dịch bệnh cho nhiều người, trong đó có một người tử vong.
- Vụ việc này được báo chí quốc tế đưa tin.
Phú Yên: Khởi tố vụ án liên quan đến tài xế xe cứu thương không phép
- Ngày 7/9, lãnh đạo Công an TP. Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên, khởi tố vụ án “làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người”. Người bị điều tra là một tài xế.
- Theo đó, tài xế này lái xe giống kiểu dáng xe cứu thương nhưng chưa có giấy phép hoạt động xe cứu thương, chở người bệnh từ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Yên đến nhiều bệnh viện ở TP. HCM. Sau đó, tài xế dương tính với SARS-CoV-2 và lây cho 4 người thân.
- Công an TP. Tuy Hòa cho rằng trong thời gian đi từ vùng dịch TP. HCM về Phú Yên, người này không khai báo y tế theo quy định và tiếp xúc gần với nhiều người, có dấu hiệu làm lây lan dịch bệnh.
Cà Mau: Bác sĩ bị khởi tố vì “làm lây lan dịch bệnh”
- Ngày 7/9, công an huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau, khởi tố một bác sĩ về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
- Theo đó, ngày 16 và 17/8, khi khám bệnh cho bé trai 11 tuổi có biểu hiện nôn ói, bác sĩ đã không sàng lọc, điều tra yếu tố dịch tễ về COVID-19. Đến khi được phát hiện là F0 thì bé trai đã lây bệnh cho nhiều người.
- Vụ việc bị khởi tố để điều tra vào cuối tháng Tám. Bác sĩ này là thành viên ban chỉ đạo phòng chống dịch của xã.
Quảng Nam: Khởi tố vụ án không chịu xét nghiệm
- Ngày 10/9, Công an thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam khởi tố vụ án làm lây lan dịch bệnh liên quan đến một người kinh doanh rau tại chợ đầu mối Hòa Cường, Đà Nẵng.
- Theo thông tin từ công an, ngày 10/8, người này đi từ vùng dịch Đà Nẵng về nhà ở Quảng Nam nhưng không khai báo y tế theo quy định. Khi cơ quan chức năng kêu gọi xét nghiệm, bà không tham gia.
- Nghe tin người bán rau cạnh mình ở chợ đã nhiễm COVID-19, bà đến bệnh viện để xét nghiệm nhanh, cho kết quả âm tính. Bà tiếp tục bán rau. Đến ngày 17/9, bà và con gái được xác định dương tính với COVID-19, liên quan đến 15 F1.
- Theo VnExpress, có ít nhất hai vụ án khác đã bị khởi tố liên quan đến tội làm lây lan dịch bệnh trong tháng 8/2021.
5. Truyền thông đổ lỗi cho người dân
Trong suốt đợt dịch thứ tư, nhiều bài viết trên các tờ báo quốc doanh đứng hẳn về lập trường của chính quyền để kết tội, đổ lỗi cho người dân.
Điểm lại một số vụ việc đáng chú ý:
VTV ví von người dân vi phạm quy định giãn cách là “não thú”
- Ngày 31/7, trong một phóng sự với chủ đề “Nỗi sợ mùa Covid-19: Từ những ‘vận động viên’ đến virus tin giả” phát sóng trên VTV1, BTV Sơn Lâm ví não của những người vi phạm quy định phòng, chống dịch COVID-19 với “não bò sát”, “não thú”. Cụ thể, khi nhắc đến những người dân ở Hà Nội vẫn ra ngoài tập thể dục dù việc này bị cấm theo Chỉ thị 16, chương trình này lý giải rằng không phải do họ không sợ dịch bệnh. Những người làm chương trình giải thích rằng người dân không tư duy bằng phần não người mà đã bị phần não thú, não bò sát kiểm soát.
- Đoạn clip làm nổ ra tranh cãi lớn. Nhiều Facebooker đồng loạt chỉ ra rằng giả thuyết về của Paul MacLean về não bò sát đã được chứng minh là sai. Nghiêm trọng hơn, VTV dùng một lý thuyết sai để lăng mạ người dân trên đài truyền hình quốc gia, nơi nhiều người dân buộc phải theo dõi để cập nhật tin tức hằng ngày về đại dịch COVID-19.
- Sau khi bị phản ứng, VTV âm thầm xóa đoạn clip này trên trang mạng xã hội của mình. BTV Sơn Lâm vẫn tiếp tục xuất hiện trong các bản tin khác. Một MC khác của VTV là Trần Ngọc còn đăng trên Facebook lời bênh vực Sơn Lâm và gọi những người chỉ trích là “ốc chô“.
Cố tình đưa tin sai sự thật để kết tội người dân
- Ngày 3/8, báo chí đưa tin về sự việc một cán bộ công an chết khi truy đuổi một người dân ra đường lúc thành phố đang thực hiện Chỉ thị 16. Dù sự việc vừa mới xảy ra và chưa có kết luận của cơ quan điều tra, nhưng nhiều tờ như Tuổi Trẻ đã giật tít “Thanh niên đạp vào đầu xe máy khiến một công an quận 6 hy sinh khi phòng chống dịch”. Báo Người Lao Động trong khi đó đưa tin thận trọng về sự việc.
- Cùng ngày, một đoạn clip trích camera nhà dân ở khu vực gần đó được lan truyền. Đoạn clip không cho thấy bằng chứng về việc người dân “đạp vào đầu xe máy” như báo chí đưa tin. Clip cho thấy khi bị công an yêu cầu dừng xe kiểm tra do nghi vi phạm giãn cách, người này rồ ga bỏ chạy. Viên công an đã đuổi theo và lạc tay lái tông vào nhà dân bên đường dẫn đến tử vong.
- Sau đó, Tuổi Trẻ và các tờ báo khác đã thay đổi tít bài nhưng không cải chính và xin lỗi. Các bản tin có chi tiết “đạp đầu xe máy” vẫn còn được lưu trong các trang dẫn lại.
Đồng loạt cáo buộc người dân “bom hàng”
- Trong giai đoạn cao điểm giãn cách tại TP. HCM từ ngày 23/8, người dân sống tại các vùng dịch nghiêm trọng không được ra ngoài mua thực phẩm, shipper không được hoạt động, tất cả phải phụ thuộc vào lực lượng “đi chợ hộ”.
- Ngày 26/8, báo VnExpress đưa tin có tình trạng đội đi chợ giúp dân bị người dân “bom hàng” (đặt hàng nhưng không nhận hàng). Bản tin không đề cập đến tên hay địa chỉ của người “bom hàng”. Tối cùng ngày, trên livestream “Dân hỏi – Thành phố trả lời”, một lãnh đạo Bộ Thông tin và Truyền thông cũng nói rằng có tình trạng người dân “bom hàng”.
- Ngày 28/8, Zing News đưa tin có phường bị “bom” 100 đơn hàng đi chợ hộ. Theo đó, nhiều phường cho biết các đơn hàng đều theo dạng combo, không phải theo từng món hàng, do đó có nhiều thời điểm thiếu hàng, khó đúng ý người dân nên họ không nhận. Tối 28/8, trong chương trình livestream “Dân hỏi – Thành phố trả lời”, đại diện chính quyền tiếp tục khẳng định có hiện tượng “bom hàng” và dẫn tên một số phường có tình trạng này, kèm theo cảnh báo “sẽ xử lý nghiêm”. Video livestream được lưu lại tại đây.
- Ngày 6/9, Thủ tướng đề nghị Bộ Công an xử lý hành vi “bom hàng”. Ngày 7/9, báo Thanh niên tiếp tục có bài viết kể về chuyện lực lượng đi chợ hộ bị “bom hàng”.
- Sự dồn dập của những thông tin tố dân bom hàng mà không có ý kiến của người dân khiến dư luận bức xúc. Nhiều ý kiến cho rằng bom hàng không phải chuyện phổ biến, và nguyên nhân không nhận hàng có thể xuất phát từ việc giao thiếu hàng. Tuy nhiên, chính quyền và báo chí lại liên tục mô tả nó là do người dân thiếu ý thức, làm khổ đội đi chợ hộ.
- Ngày 8/9, Thượng tá Lê Mạnh Hà, Phó phòng Tham mưu, Công an TP. HCM, cho biết cơ quan chức năng chưa phát hiện việc cố tình đặt hàng không nhận mà chủ yếu do người dân không rành công nghệ, giao hàng quá trễ, v.v. Đáng chú ý, bạn đầu, khi đăng bài về thông tin này, báo VnExpress đặt tít: “Chưa phát hiện hành vi cố tình ‘bom’ đơn hàng đi chợ hộ”. Sau đó, tờ này đổi tít thành “Lý do nhiều đơn hàng ‘đi chợ hộ’ không có người nhận”.
- Làn sóng tố dân bom hàng ngưng lại sau thông báo này của Công an TP. HCM. Các tờ báo đã đưa tin về hiện tượng “bom hàng” trước đó đều không có động thái cải chính thông tin.
Đổ lỗi cho người bệnh trong bệnh viện dã chiến ở Bình Dương
- Ngày 3/9, mạng xã hội lan truyền một đoạn video clip ghi lại hình ảnh hàng trăm F0 ở Bệnh viện dã chiến cơ sở Thới Hòa, thị xã Bến Cát, TP. Bình Dương, xô đổ hàng rào giật đồ ăn sáng. Lãnh đạo thừa nhận vụ việc là có thật và giải thích là do chưa lập danh sách đầy đủ những F0 mới chuyển tới nên không cung cấp kịp các suất ăn.
- Bất chấp lỗi thuộc về cách tổ chức của bệnh viện, báo chí vẫn đưa tin theo cách đổ lỗi hoàn toàn cho các bệnh nhân thiếu ý thức và yêu cầu chấn chỉnh người dân.
- Báo Tuổi Trẻ đăng hình suất ăn ngon của khu cách ly này lên với hàm ý bệnh viện đã làm rất tốt, còn cảnh “lộn xộn không đáng có” xảy ra là do ý thức của một số người. Cùng ngày, báo Thanh Niên đưa tin thêm theo hướng đổ lỗi người dân, với tựa đề “Được lo đủ cơm, F0 lại quay ra phá cửa bệnh viện lấy đồ dùng”.
- Trong những bài viết này, các tác giả không phỏng vấn bệnh nhân trong bệnh viện, không mô tả điều kiện sinh hoạt của họ, cũng không tìm hiểu lý do vì sao họ phải làm vậy. Bài viết còn cho biết chính quyền sẽ tăng cường cảnh sát cơ động để chấn chỉnh khu cách ly.
- Bệnh viện dã chiến Thới Hòa là nơi tập trung hơn 12 nghìn bệnh nhân. Mỗi người bệnh có một chiếc giường sắt, không có màn che, và bị theo dõi 24/24. Người dân phản ánh tình trạng thiếu điện, nước, thiếu thuốc men và bác sĩ chăm sóc.
Giấu xuất xứ Trung Quốc, ca ngợi vaccine Hayat-Vax ở tầm vũ trụ
- Ngày 10/9, các báo đưa tin Bộ Y tế phê duyệt có điều kiện vaccine Hayat-Vax của UAE, phục vụ nhu cầu cấp bách phòng, chống dịch tại Việt Nam. Dư luận xôn xao về bài viết ca ngợi “vaccine Hayat-Vax chính là sự phản hồi tiếng gọi từ vũ trụ”, được đăng trên báo Công an Nhân dân từ 18/8.
- Tuy nhiên, điều đáng nói không chỉ ở động tác ca ngợi thái quá, mà là cách thức báo chí kiểm chứng và đưa tin về nguồn gốc của loại vaccine này. Một loạt các tờ báo, trong đó có VTV, đưa tin rằng vaccine này là của UAE. Trong khi đó, theo website của Bộ Y Tế, vaccine Hayat-Vax do Công ty TNHH Viện Sinh phẩm Bắc Kinh thuộc Tập đoàn Biotec Quốc gia Trung Quốc (CNBG) sản xuất bán thành phẩm. Đây là một đơn vị thuộc Tập đoàn Dược phẩm Quốc gia Trung Quốc Sinopharm. Nói cách khác, đây thực chất chính là vaccine Vero Cell của Sinopharm, được sản xuất và đóng gói tại UAE. Hayat-Vax chỉ là tên thương hiệu khác của cùng một loại vaccine.
- Bài viết “tiếng gọi vũ trụ” trên báo Công an Nhân dân sau đó đã bị gỡ, nhưng các tờ báo không có động thái đính chính nào về xuất xứ của loại vaccine này.
Người dân phải trốn trong thùng xe về quê, báo chí giựt tít “như phim”
- Ngày 13/9, báo chí đưa tin về vụ việc công an tỉnh Bình Thuận phát hiện 15 người gồm cả trẻ em trốn trong thùng xe tải để về quê ở Hà Tĩnh. 15 người này và tài xế đều xuất trình giấy xét nghiệm âm tính còn hạn.
- Hiện tượng người dân ồ ạt đi xe máy về quê hay tìm đủ mọi cách để rời bỏ các thành phố lớn xảy ra phổ biến trong đợt dịch thứ tư. Họ không thể cầm cự do bị mất việc làm, không còn đủ khả năng trả tiền nhà trọ hay mua thực phẩm. Tuy vậy, chính quyền ra sức ngăn cản vì lo ngại dịch lây lan.
- Thay vì nhìn nhận vụ việc trên là một bi kịch, báo chí lại khai thác như một sự kiện giật gân. Điển hình, tờ Zing News giật tít: “Giấu 15 người trong thùng xe đông lạnh hòng thông chốt kiểm dịch”. Trong clip đi cùng, tờ này còn chèn nhạc nền kịch tính. Còn báo Tuổi Trẻ thì lại khai thác sự giật gân bằng cách giật tít “Xe tải nhét 15 người trong thùng đông lạnh để thông chốt như phim”.
- Các bài báo này chỉ đưa tin theo nguồn tin của công an mà không phỏng vấn các nhân vật để hiểu về hoàn cảnh, nguyện vọng của họ.
6. Người dân tháo chạy về quê
Khi đợt dịch COVID-19 thứ tư bùng phát từ tháng 6 đến tháng 9/2021, hàng triệu người lao động tại TP. Hồ Chí Minh mất việc làm. Họ sống trong những phòng trọ hẹp, giữa những lệnh phong tỏa nối tiếp phong tỏa, giữa nỗi sợ nhiễm bệnh, nỗi lo không có thu nhập và không được trợ cấp đầy đủ của chính quyền. Nhiều người dân quyết tâm vượt hàng trăm cây số để trở về quê bằng nhiều phương tiện. Họ đi bộ, đi xe đạp, đi xe máy, thậm chí trốn trong các thùng xe. Nhiều người gặp nạn. Có những người tử vong trước khi về được nhà.
Nguồn tổng hợp: Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Pháp Luật, Dân Trí, Vietnamnet, VTC, VnExpress, Báo Nghệ An.
Những cột mốc đáng chú ý
Tháng 6 – trước 15/8/2021
Người dân tìm cách về quê trong khi các tỉnh phía Nam giãn cách xã hội
Ngày 15/8/2021
Người dân ùn ùn kéo về quê khi TP HCM gia hạn giãn cách thêm 1 tháng
Từ 30/9 – hết tháng 10/2021
Công nhân vẫn đổ về quê ngay cả khi các tỉnh gỡ bỏ giãn cách
Một số vụ việc (22)
Tháng 7-8/2021
47 người đi bộ từ Khánh Hòa về Quảng Ngãi
Vào ngày 11/7, 47 người Hrê đang làm thuê ở Khánh Hòa quyết định đi bộ về quê ở huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi (khoảng 350 km). Trên đường đi, nhiều người già như muốn ngất xỉu. Một người nói “nếu ở lại họ sẽ không có cái ăn”. (Nguồn: Thanh Niên)
Một gia đình đạp xe từ Đồng Nai về Nghệ An
Một gia đình 4 người ở Đồng Nai đã quyết định đạp xe từ Đồng Nai về Nghệ An (khoảng 1300 km) vào cuối tháng 7/2021. Khi đến tỉnh Ninh Thuận, họ đã đạp xe được 10 ngày. Trước dịch, 4 người trong gia đình này thuê trọ ở Đồng Nai và làm thuê kiếm sống. Một người trong gia đình nói do dịch bệnh bùng phát nên họ thất nghiệp đã 3 tháng. Theo họ, vì giá cả leo thang nên nếu ở lại, họ cũng sẽ hết luôn tiền ăn. (Nguồn: Báo Nghệ An)
Cả ngàn người về quê, bị kẹt ở địa phận Đà Nẵng và Huế
Cuối tháng 7, có đến cả ngàn người từ phía Nam đi xe máy về quê ở miền Trung. Họ chở cả gia đình trên những chiếc xe cũ chất các bao tải hành lý gồm thức ăn, chăn chiếu… Đến đèo Hải Vân, đoàn người bị kẹt lại do tỉnh tổ chức khai báo y tế. Nhiều người kiệt sức nằm trên sàn đất. (Nguồn: Tuổi Trẻ)
Người thợ hồ đi bộ 1.000 km từ Trà Vinh về Huế
Anh H.T (33 tuổi) làm thợ hồ ở Trà Vinh. Vì bị mất việc do dịch nên anh quyết định mang theo một thùng mì gói, bắt đầu chặng đường đi bộ hơn 1.000 cây số để về Thừa Thiên – Huế. Tính đến ngày 27/7, anh đã đi bộ được 8 ngày, vừa đi anh vừa xin người dân nước sôi để pha mì gói. (Nguồn: Pháp Luật TP.HCM)
Cặp vợ chồng đi bộ từ Hà Nội về quê Hoà Bình để chịu tang mẹ
Ngày 11/8, nhận tin mẹ đang hấp hối, một cặp vợ chồng làm thuê ở Hà Nội tìm cách về quê ở Hoà Bình. Do không có xe khách nên hai người đã đi bộ đến bệnh viện làm xét nghiệm rồi tiếp tục đi bộ về quê ở tỉnh Hòa Bình.
Tháng 9-10/2021
Giấu bé trai trong cốp xe để về quê Thái Bình
Ngày 6/9, công an Hà Nội phát hiện một tài xế giấu bé trai 12 tuổi trong cốp xe ô tô nhằm vượt qua các chốt kiểm dịch để đưa bé từ Hà Nội về Thái Bình. Cơ quan chức năng nói tài xế nhận 3 triệu để làm việc này, lý do là để bé kịp về quê đi học. (Nguồn: Thanh Niên)
15 người trốn trong thùng xe để về quê
Ngày 13/9, công an tỉnh Ninh Thuận thông báo tìm thấy 15 người (có cả trẻ em) trốn trong thùng xe đông lạnh để qua chốt kiểm dịch. Tài xế nói nhận phí 700.000 đồng/người. Báo chí đưa tin này theo nguồn tin từ công an, không phỏng vấn 15 người về lý do họ quyết định về quê theo cách này. (Nguồn: Zing News)
Hai người đi bộ từ Hà Nội về Yên Bái
Anh Thào A Chú và anh Giàng A Vênh (đều quê ở huyện Trạm Tấu, Yên Bái) lên Hà Nội làm thợ hồ. Vừa được 20 ngày thì dịch bùng, họ mất việc, mắc kẹt ở công trường. Tiền ăn cạn dần sau hai tháng, họ quyết định đi bộ về quê. Hành trang của họ trên quãng đường gần 200 km chỉ có bánh mì với nước. (Nguồn: Tuổi Trẻ, đưa tin ngày 14/9/2021)
500 người đi bộ từ Bình Dương về các tỉnh Tây Nguyên và miền Bắc
Chiều 3/10, tỉnh Bình Phước cho biết có hơn 500 người đi bộ trên đường ĐT. 741 ngang qua tỉnh này để về các tỉnh Tây Nguyên và các tỉnh phía Bắc. Phần lớn người dân đi bộ về quê đều là công nhân, lao động tự do đang sinh sống và làm việc tại Bình Dương. (Nguồn: Thanh Niên)
28 người đi bộ từ Bình Dương về Nghệ An
Ngày 5/10, báo chí đưa tin 28 người Đan Lai đi bộ từ Bình Dương về Nghệ An dù họ hiểu hành trình 1400 km rất gian nan. Họ đều là những người lao động thất nghiệp, kiệt quệ trong đại dịch. (Nguồn: VTC)
Cả nhà 4 người đèo nhau về quê trên chiếc xe máy không yên
Anh A Mà (quê ở Nghệ An) cùng vợ và hai con đi xe máy từ Bình Dương về quê Nghệ An. Xe máy của anh không có yên, chỉ có mỗi bộ khung nên phải dùng 3 chiếc gối làm đệm. Gia đình anh đã thất nghiệp nhiều tháng nay, không còn tiền trang trải cuộc sống, nên quyết định về quê. (Nguồn: Zing News)
1300 người đội mưa vượt đèo Hải Vân về quê
Ngày 6/10, dù trời mưa lớn, đoàn người di tản khoảng 1.300 người từ các tỉnh phía Nam vẫn quyết chạy xe máy qua đèo Hải Vân để về quê. Trong nhóm này có rất nhiều trẻ em.
Nhiều ý kiến yêu cầu chính quyền địa phương mở hầm Hải Vân để người dân chạy xuyên hầm, tránh đường đèo nguy hiểm. Đến 22h cùng ngày, chính quyền mới quyết định mở hầm. (Nguồn: Tuổi Trẻ, Vietnamnet)
Ông cụ đạp xe từ TP. HCM về Bến Tre
Đầu tháng 10, ông Lê Văn Chiến (75 tuổi, quê huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre) đạp xe từ huyện Nhà Bè (TP. HCM) về Bến Tre từ lúc 6h sáng. Hành trang của ông là một chiếc túi và một chú chó. Hơn bốn tháng thất nghiệp, ông Chiến phải bán đi hai khoen vàng phòng thân để mua thực phẩm. (Nguồn: Dân Trí)
Gần 2.000 người đi bộ về quê tránh dịch qua tỉnh Hà Nam
Theo Bộ Công an, tính từ ngày 5/10 đến 10/10, có 2.000 người (gồm 153 trẻ em) đã đi bộ qua tỉnh Hà Nam để về quê. Cũng trong thời gian này, hơn 26.000 người (chủ yếu là lực lượng lao động ở các tỉnh phía Nam) di chuyển dọc tuyến đường Trường Sơn, quốc lộ 1A về quê tránh dịch. (Nguồn: Tuổi Trẻ)
94 người đi bộ từ Long An về quê
Ngày 12/10, 94 người làm việc tại Khu công nghiệp Long Hậu, tỉnh Long An quyết định đi bộ về quê ở các tỉnh Tây Nguyên. Lý do là họ đã thất nghiệp nhiều tháng, không thể cầm cự được nữa. (Nguồn: Tuổi Trẻ)
Gặp nạn
Tử vong khi đi xe máy từ Bình Dương về quê Phú Thọ (29/7)
Ngày 29/7, anh X. cùng vợ và hai người con đi xe máy từ Bình Dương về quê ở Lào Cai. Khi đi đến địa phận tỉnh Phú Thọ, họ gặp tai nạn giao thông. Anh X. tử vong sau đó một tuần. (Nguồn: Tuổi Trẻ)
Gia đình 4 người gặp nạn trên đường đi xe máy về quê (31/7)
Anh L.B.G đang làm việc ở một tỉnh phía Nam, quyết định chạy xe máy chở vợ cùng 2 con nhỏ về quê ở Nghệ An tránh dịch. Ngày 31/7, đến địa phận tỉnh Đắk Lắk, xe của gia đình này va chạm với một phương tiện khác khiến anh G tử vong tại chỗ, còn vợ và hai con bị thương nặng. (Nguồn: Lao Động)
Hai mẹ con tử vong khi chạy xe máy về quê (4/10)
Ngày 4/10, chị Hà Thị Vuông (43 tuổi) và con trai Nguyễn Văn Thành (15 tuổi) đi xe máy từ TP HCM về quê Quảng Nam. Khi đến Quảng Nam, xe máy va chạm với xe tải khiến hai mẹ con tử vong.
Thai phụ đẻ rơi trên đường chạy xe máy về quê (8/10)
Chị Thò Y Dũng (21 tuổi) cùng chồng Và Bá Sau (31 tuổi) và con nhỏ một tuổi chạy xe máy từ Bù Đăng (Bình Phước) về quê Nghệ An. Trên đường đi, chị trở dạ và sinh hạ bé trai nặng 3 kg ngay bên lề quốc lộ 1A. (Nguồn: VnExpress)
Một người chết do tai nạn giao thông khi đi xe máy về Nghệ An (8/10)
Đầu tháng 10, hai người đàn ông đèo nhau trên một xe máy từ miền Nam về quê tránh dịch. Hai người này đi cùng một đoàn gồm 6 xe máy. Khi đến huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam, xe của hai người đâm vào xe tải dừng bên đường khiến một người tử vong, người kia bị thương nặng. (Nguồn: VnExpress)
Hai công nhân Nghệ An thương vong trên đường về quê (8/10)
18h ngày 8/10, hai công nhân quê Nghệ An trên đường đi xe máy về quê tránh dịch đã va chạm với một xe công nông chở keo tràm tại Quảng Bình. Một người thiệt mạng (36 tuổi), người kia bị thương nặng. Họ đi cùng đoàn công nhân Nghệ An hồi hương từ miền Nam. Nhiều vụ tai nạn xảy ra trên hành trình này. (Nguồn: Tuổi Trẻ, Báo Nghệ An)
Cả gia đình trên xe ba gác về quê gặp nạn
Tối 31/7, anh Trường Xuân Sơn (46 tuổi, quê Nghệ An) lái xe ba gác đưa vợ và ba con từ TP. HCM về quê tránh dịch. Khi dừng lại tại chốt kiểm soát ở Bình Thuận để khai báo y tế, họ bị một chiếc xe tải tông phải, kéo lê hàng chục mét. Người con trai 16 tuổi tử vong tại chỗ, 4 người còn lại của gia đình được đưa đi cấp cứu. (Nguồn: Báo Nghệ An)
7. Những vấn đề đáng chú ý khác đã được nhắc đến trong các bài viết trên Luật Khoa
Tước bằng hành nghề của y bác sĩ nghỉ việc: Hoàn toàn trái luật và sai về tư duy
Ý thức chống dịch: Dân trí thấp hay quan trí lỏng
Vì sao Vỏ Sò của Viettel lại được độc quyền chạy nhảy
Ứng dụng chống COVID-19: Khi ngài thủ tướng thích nhiều app
Quân đội lo từ A-Z và những kỹ thuật tuyên truyền chính trị kinh điển
Điều VTV không nói: Hơn 5000 người đã chết vì COVID-19
Ai đi chợ, ai đưa cơm? Ba ngày người dân TP. Hồ Chí Minh quay cuồng với thông tin từ chính quyền
Dân kêu cứu khắp nơi, chính quyền thì đang làm gì
Siêu ông ngoại Vingroup và những người không thích công bằng ở Việt Nam
Chợ đóng, trăm dâu đổ đầu siêu thị, người dân khổ vì bữa ăn
*Tiếp tục cập nhật
LIV Data · Documentary dossier
The COVID-19 Dossier
Monitoring the government during the pandemic
Archived dossier · Data updated to 21 August 2022

During the fourth COVID-19 outbreak in Vietnam, LIV monitored the government’s actions and recorded the information necessary for the public interest.
We publish the data to help preserve social memory, support research and give the public access to a systematic record of how the government responded to the pandemic.
All data collected and developed by LIV is published at LIV Data.

Dossier contents
1. What counts as essential?
This was a contentious question throughout the fourth wave of the pandemic in Vietnam. Vietnam had no unified regulation on “essential goods and services” in the context of social distancing, so each locality had its own different rules.
After many controversial incidents, on 27 July, the Ministry of Industry and Trade issued Official Dispatch No. 4482 proposing that the Government issue a list of goods “prohibited from circulation” instead of listing “essential goods”. This proposal was not implemented. On 25 August, at a meeting, the Minister of Transport proposed recognising that all goods are essential.
A review of the most controversial incidents surrounding the definition of essential during the fourth wave:
Fined for taking a critically ill cat to the vet (Long An)

On the afternoon of 13 July, Nguyễn Anh Đức, who works in the Traffic Police Unit of Tân An City Police (Long An), posted online a clip of two young people taking a cat to the vet who were written up for violating Directive 16. He filmed the clip himself for propaganda purposes, to deter those violating Directive 16.
- In the clip, the young woman, holding the cat, explains that her cat is seriously ill and needs to see a vet. The checkpoint officer (who is also the person filming) demands to see their papers, but the two young people say they were in such a hurry that they did not bring them. The young woman repeatedly asks for understanding and bursts into tears. The checkpoint officer replies loudly: “crying over a cat, really”, “is the life of a cat as important as the lives of people and of a whole community”.
- The incident drew attention and sparked a debate around the question: “Are veterinary services essential?”. Netizens objected to the checkpoint officer’s “callous” attitude, “lack of love for animals”, and rigid conduct. Many argued that excluding veterinary care from the list of essential services was unreasonable.
- The Long An authorities held that the fine in this case was correct because, under Directive 16, veterinary services were not allowed to operate, but that filming the clip to post on social media was offensive and showed signs of being “not up to standard” in the performance of official duties.
- On 14 July, the police officer sent a heartfelt letter sharing his view of the incident. He said that he and his family were being mentally terrorised by netizens, and called on people “not to let a personal need affect the community”.
Fined for going to withdraw cash (Ho Chi Minh City)
- According to Tuổi Trẻ newspaper, on 10 July, Vũ Minh Nhật went from his home (Ward 3, Bình Thạnh District) to an ATM on Phan Xích Long Street (Ward 7, Phú Nhuận District) to withdraw cash.
- When he was about 10 metres from the ATM, he was ordered to stop by officials at the COVID-19 checkpoint at the Phan Xích Long – Hoa Sứ intersection. According to Nhật’s account, he explained that he was going to withdraw cash to buy food, but was still written up and fined VND 1 million for going out without a legitimate reason. He then walked to the ATM, withdrew cash to pay the fine and went home without receiving a receipt for the fine.
- Explaining the incident, the chairman of the Ward 7 People’s Committee (Phú Nhuận District) said that when dealing with the working team, Nhật could not explain why he was out and was therefore fined. Only later, when he and his relatives posted the clip online, did the ward learn that he had gone out to buy food.
- However, the ward still maintained that his going to another district to withdraw cash and buy food was “not legitimate, practical or essential”, under Official Dispatch 2279 of the Ho Chi Minh City (HCMC) People’s Committee. According to them, he could perfectly well have bought food within his own ward, and could have bought it at supermarkets that accept card payments, with no need to withdraw cash.
- As for the failure to issue a receipt for the fine, the ward’s representative said they had arranged for Nhật to come and collect it, but he had not yet done so and the ward still had it.
- Speaking to Tuổi Trẻ, lawyer Nguyễn Huy Việt said that Ward 7 was wrong to fine Nhật, because under Official Dispatch 2279, people were still allowed to go out to buy food. The working team’s failure to issue a receipt for the fine to the offender was also wrong.
- The incident took place in the first days of social distancing and attracted public attention and discussion. Together with the fine for taking a cat to the vet, which happened at the same time, people began to notice many inadequacies in the rules on essential goods and services under social distancing.
Motorbike seized while going to buy bread (Khánh Hòa)
- On 19 July, social media was shaken by the statement “bread is not food”.

The incident originated from a video filmed on 18 July, recording the Vĩnh Hòa Ward working team stopping the motorbike of Trần Văn Em (a worker at a construction site in Vĩnh Hòa Ward, Nha Trang City, Khánh Hòa).
- In the video, Em explains that he went out to buy bread and drinking water, and presents a travel permit signed on 16 July by the contractor he is working for. However, the vice chairman of Vĩnh Hòa Ward holds that bread is not food and seizes his motorbike. The official repeatedly addresses the man with the demeaning “mày tao” forms of address. Notably, at the end of the clip, he threatens to make Em lose his job.
- The ward vice chairman posted the clip online himself for propaganda purposes. The video quickly became the centre of attention. Most people objected to his absurd statement and criticised his substandard conduct in the performance of official duties.
- On the evening of the same day, 19 July, the Khánh Hòa Department of Industry and Trade issued a document listing the groups of essential goods under social distancing, which stated clearly that food includes “starch (starch-based products)”.
- At the same time, on the evening of 19 July, the press reported that the male worker in the clip had been dismissed on the morning of 19 July. He said he had been temporarily laid off on the grounds that going out could spread the disease. This news further inflamed social media because it matched the threat made by the ward vice chairman in the clip.
- On the evening of 19 July, Khánh Hòa leaders said they had disciplined the ward vice chairman and removed him from charge of the pandemic control team (he was no longer allowed to go out on inspections).
- On the morning of 20 July, the Chairman of the Nha Trang City People’s Committee sent a letter of apology to citizen Trần Văn Em. In the letter, the city chairman acknowledged shortcomings in the implementation of Directive 16 and asked for the people’s understanding.
- On the same day, Văn Em said he had been allowed to return to work.
Fined for going to collect a box of vegetables sent by family (Ho Chi Minh City)
- On 21 July, on social media, a young man named P. (residing in Hóc Môn District) voiced his frustration at being written up and fined by police for going out when not necessary while on his way to collect a box of food sent up by his family in his home province. When checked, P. showed the text message from the coach company notifying him to collect the goods, but he was fined anyway.
- The same day, the Bàn Cờ Traffic Police Unit (HCMC Road – Rail Traffic Police Division – PC08) invited P. to bring all relevant documents to the unit’s headquarters to discuss the matter.
- The leadership of PC08 explained that, because the principle of “ward isolated from ward, district isolated from district” was being applied, “people should not leave their area, even to collect food or buy food”. This official said that people should be understanding and know the rules well so that everyone could get through the difficulties together.
- The incident quickly faded. At the time P. was fined, the press was reporting closed markets and overloaded supermarkets in HCMC, with people facing many difficulties buying goods.
Delivering a refrigerator, electronics store employee fined VND 2 million (HCMC)
- On the morning of 25 July, N. (Nhà Bè District, HCMC), an employee of an electronics store, was riding a motorbike carrying a refrigerator to deliver to a customer on Lê Lợi Street (District 1) when he was stopped for inspection by the District 1 Traffic and Public Order Police Unit.
- The traffic police unit wrote up a violation report and fined the electronics store employee VND 2 million, with the explanation that “a refrigerator is not an essential item; you could deliver it three or four months from now and it would be fine”.
- Reacting to the incident, many on Facebook argued that classifying refrigerators as non-essential goods was absurd, since the need for a refrigerator to store food is obvious when people have to stay at home. By this point, the social distancing order had lasted more than two weeks and had just been extended.
- The authorities did not respond to the incident.
Vehicles carrying sanitary pads and nappies not allowed through (Ho Chi Minh City)
- On 28 July, Diana Unicharm Joint Stock Company reported that its distributors and sales staff were being stopped by the authorities while transporting sanitary pads, diapers and nappies to retail outlets. The reason was that sanitary pads, diapers and nappies were not in the group of essential goods during the pandemic in HCMC and so could not be transported or circulated.
- At that time, nationwide, only Đồng Nai had included sanitary pads, diapers and nappies in its list of essential goods in an official document.
- Public opinion criticised the rigidity and absurdity of the authorities’ rules on essential goods. Experts said that if the issue was not resolved, shortages of these items could occur, leaving long-term consequences for the health of women and girls in particular and of the population in general.
- We did not record any further response from the authorities afterwards.
Unable to buy textbooks because they are not essential goods (Hanoi, Ho Chi Minh City)
- On 14 August, Tuổi Trẻ newspaper reported that many parents in localities under social distancing complained that they could not buy textbooks for their children, even though the new school year was about to begin. Textbooks were not on the list of essential goods and so faced difficulties in circulation and transport.
- On 18 August, the Authority of Publishing, Printing and Distribution proposed adding textbooks to the group of essential goods. The Ministry of Education and Training asked localities to facilitate the delivery of books to schools and students before the new school year.
- Only on 29 August did the HCMC authorities agree to treat textbooks as essential goods.
- On 16 September, after a month of tightened social distancing, HCMC allowed companies supplying school equipment and supplies to reopen.
2. Residents protest over undelivered relief
Social welfare was one of the most important pillars of the pandemic response policy, and at the same time one of the greatest sources of public anger during this period, especially in localities placed under prolonged social distancing orders such as Ho Chi Minh City (HCMC).
Residents in many places gathered to take to the streets and marched to ward headquarters to question local leaders about this issue. Below are the cases for which we were able to collect evidence.
Note on copyright and authenticity: The videos recording these incidents were all filmed by residents and posted on social media; 6 of the 11 incidents were verified by the press. We have not been in a position to verify the incidents independently, but we have selected only cases that have been verified, or where the clip records residents describing their own circumstances. Luật Khoa downloaded these clips to its own archive to prevent the data from being deleted.
Nhà Bè District, 15 July
- On 15 July, residents of Alley 197, Hamlet 4, Phước Lập Commune, Nhà Bè District, HCMC were angry at not receiving relief. The clip shows the wife of the hamlet chief receiving support money.
- According to the residents speaking in the clip, most of the people renting rooms there who had lost their jobs were not on the list of recipients, while the hamlet chief said that only 9 people were eligible for relief.
District 7, 12 August
- On 12 August, dozens of residents of Tân Thuận Đông Ward, District 7, HCMC marched to the office of Residential Quarter 5 to demand their relief entitlements.
- The residents directly questioned the female group leader about why some people in the quarter had received the allowance twice, while many others had not received it even once.
- One woman said that although they all worked as traditional motorbike-taxi drivers, some had received it twice while others had not received it at all. She also said she had paid VND 100,000 to an official, calling it “coffee money”, but the official did not process her paperwork, while someone who paid VND 200,000 had received the money. (Video source: RFA)
Bình Tân District, 14 August
- On 14 August, residents marched to the office of Residential Quarter 11, Bình Hưng Hòa Ward, Bình Tân District, HCMC to voice their anger and demand clarification about the allowance. Residents said some people had received it three times while others had not received it at all.
- The quarter’s Party cell secretary tried to reassure the residents and said that their anger was entirely justified, but that the ward was only following orders from above.
- When pressed with the question “If you know the people are angry, why don’t you resolve it?”, the Party cell secretary was unable to answer and decided to close the door and stop receiving residents. (Video source: RFA)
Hóc Môn District, 18 August
- On 18 August, residents of Mỹ Hòa 1 Hamlet, Trung Chánh Commune, Hóc Môn District, HCMC complained that they had not received any allowance for three months, and so marched to the commune headquarters to demand their entitlements.
- Before that, they had gone back and forth many times between the hamlet office and the commune headquarters to ask about the relief money. The local police officer said residents had to ask the group leader about this, but when they asked the group leader, that person said they had to ask the higher level. (Video source: RFA)
Thuận An (Bình Dương), 24 August
- On 24 August, when Deputy Prime Minister Vũ Đức Đam made an inspection visit to Bình Dương, many residents of the Thuận Giao residential area in Thuận An City hung “need help” signs in front of their homes to call for emergency food assistance. When asked, they said they had been unable to go to the market for four days, and that when they called the 1022 hotline no one picked up. The Bình Dương provincial Party secretary, who accompanied the delegation, promised to add 100 more staff to man the hotline.
- According to Tuổi Trẻ, immediately after the visit, support for residents in this area was sped up. Vũ Đức Đam asked the Bình Dương provincial leadership to make sure to support those who had hung signs asking for help, although he considered these to be only isolated cases.
District 8, 27 August
- On 27 August, residents of Ward 10, District 8, HCMC poured into the streets to express their anger at not receiving support. According to the person who filmed the clip, a community hall in Residential Quarter 3 regularly held large quantities of food and foodstuffs, but residents of the quarter did not receive any. The person filming also said that residents of this quarter could not buy food through the “shopping on behalf” scheme.
- One day after the clip was posted, the news site of the HCMC Party Committee spoke out to reject the residents’ accusations. The leadership of Ward 10 explained that the community hall in the clip was a site requisitioned to collect food for distribution to residents in turn.
- They said they had gone to the site to explain and urge residents not to gather, and were at the same time “approaching the residents involved and the person who filmed and spread the clip online in order to handle them in accordance with the law”.
Thủ Đức, 27 August

Also on 27 August, residents of Phú Hữu Ward, Thủ Đức City poured into the streets because they had not received relief money. The clip recording this scene spread widely on social media.
- Afterwards, the Thủ Đức City authorities announced that they had transferred support money to 111 households, VND 1.5 million each. When visiting the households, local leaders told residents to be “careful, calculating and frugal”.
- On 4 September, the Thủ Đức City Police opened criminal proceedings against a ward official of Phú Hữu who had added the names of many of his own relatives to the support list on his own initiative.
Bình Tân District, 8 September
On 8 September, the press reported that 140 households in Bình Hưng Hòa B Ward, Bình Tân District, HCMC had been given rice as support but made to sign for receipt of VND 1.5 million. Local leaders said this was “due to a technical error”.
Bình Tân District, 11 September
- On 11 September, a group of residents of Bình Tân District went to a government office to demand relief money. While the residents and district leaders held their dialogue, the gates of the government office were kept firmly shut.
- The residents stood outside the office gates, while the leaders stood inside, surrounded by a large number of police officers.
- The residents said they had waited nearly two hours there for the leaders’ explanation about the relief money. They considered the leaders’ explanation unsatisfactory.
Tân Phú District, 15 September
- On 15 September, a clip showing a man with his head covered in blood spread on social media. According to the information in the clip, the man had been beaten by the head of his residential group when he asked about relief money.
- According to verification by Zing, the incident took place in Tân Quý Ward, Tân Phú District, HCMC on the afternoon of 14 August. The Tân Quý Ward People’s Committee confirmed the incident.
- According to the report, Mr L. (the head of the residential group) and Mr M. (75 years old, the man who was beaten) had a dispute over allowance money. On the afternoon of 14 August, Mr L. “walked past Mr M.’s house carrying a brick. When Mr M. rushed out and hit him, Mr L. hit back”.
- Thanh Niên newspaper further reported that during the exchange of blows, “the brick in Mr L.’s hand struck Mr M.’s head, causing bleeding to the head.” Mr L. suffered no injuries.
District 8, 18 September
- On 18 September, residents of Ward 2, District 8, HCMC, angrily complained about shortcomings in the disbursement of allowance money that left them “going back and forth and returning empty-handed”.
- According to verification by Thanh Niên newspaper, there were cases of residents whose names appeared on the recipient list twice but who, after a month, had still not received the allowance. In another case, a father registered for support for all 6 members of his family, who were informal workers who had lost their jobs since the beginning of July; by mid-August he had died of COVID-19, and the allowance money was still nowhere to be seen. Only on 8 September did the head of the residential group come to announce that the deceased man was on the list of recipients along with 4 other people, but in the end the ward officials approved only 1 person to receive the money.
- In response to residents, the District 8 authorities said that in the disbursement process “there were shortcomings, but no profiteering”.
Residents call for help online
Beyond the specific incidents listed above, sites where residents posted calls for help, such as SOS map and Zalo Connect, also carried tens of thousands of urgent pleas from people who had received no support from the authorities, or insufficient support.
In the “People ask – The City answers” livestream programmes broadcast regularly from 24 August, residents continually raised questions about relief money and asked the city for help. According to the organisers’ statistics, by 28 August more than 1 million people had registered online to receive “welfare bags”.
Government representatives said that “this is a record-high figure”, reflecting the great interest of residents in the livestream programme. They did not acknowledge that this figure showed there was a problem with the capacity to implement the policy of supporting residents.
In the livestream programme on 10 September, the chairman of the Gò Vấp District People’s Committee said the district had completed 100% of the first relief package and 98% of the second relief package for households in difficulty. Online, a string of residents reacted furiously to this statement. They said the leader had given false information, because they themselves were among the households in difficulty in the district but had not yet received the allowance.
3. Abuse of power by pandemic-control forces
In the name of fighting the pandemic, many officials behaved in ways that caused public outrage.
Police storm the home of a vegetable seller and drag residents to the ward office (Ho Chi Minh City)
- On 13 July, in Tam Bình Ward, Thủ Đức City, cameras recorded the scene of a group of police and civil defence members armed with batons storming a family that was selling vegetables in front of their house. They confiscated all of the food, went straight inside shoving people, then dragged the occupants of the house onto a vehicle. One person in the house who resisted was sprayed with alcohol directly in the face. The clip was shared on the Facebook page of Phạm Minh Vũ, immediately spread widely and caused public outrage.
- According to information on Phạm Minh Vũ’s Facebook page, the family originally sold steamed buns but had temporarily closed under Directive 16. Seeing that their neighbours found it hard to buy vegetables while the family had a source of cheap vegetables, they brought them in to sell at home. At this time, the press was continually reporting that supermarkets were overloaded and prices were high, so many people could not buy food.
- On 14 July, the newspaper Công an Nhân dân published an article defending the law-enforcement forces, claiming that the information and images in the clip were “distorted” and “falsely cut and spliced”.
District authorities set quotas for fining residents (Ho Chi Minh City)
- On 13 July, a document said to be from the People’s Committee of Ward 6, Gò Vấp District, HCMC, on the assignment of pandemic prevention and control duties, spread on social media.According to it, during the two morning and afternoon shifts, the pandemic-control forces were to set up a fining checkpoint in front of the gate of the ward People’s Committee, with a quota of “20 cases to be fined per shift”. The document caused public outrage and raised concerns that officials would deliberately find fault in order to meet the quota.
- Responding to the newspaper Tuổi Trẻ, the chairman of Gò Vấp District did not deny the document. He said he had asked the ward to rectify the matter and explained that the district had only “asked the ward to step up patrols, inspections and fines for violators in accordance with regulations, and that no quotas were to be imposed”.
Police fire shots to stop workers from leaving (Bình Dương)
- On 29 July, RFA published a clip showing police firing two shots into the air in front of the gate of a factory in the Tân Bình industrial park, Bắc Tân Uyên, Bình Dương. The purpose of the shooting was to stop workers from leaving the industrial park.
- According to RFA, after a period of implementing the “three on-site” policy (that is, eating – sleeping – working at the company), the workers wanted to stop because many positive cases had appeared in the company.
Officials play golf during social distancing orders (Bình Định)
- On 4 August, the press reported that while tracing F0 cases, the People’s Committee of Bình Định Province discovered two officials who had gone to play golf while the province was under social distancing under Directive 15. The two were the director of the provincial Department of Tourism and a deputy director of the Tax Department.
- The same day, the two were suspended from duty. The Tax Department official explained that he had gone to play golf under an invitation letter for a field survey from the Bình Định Provincial Tourism Promotion Information Centre, signed and stamped by the centre’s director. On 24 August, the director of this centre was also suspended from duty.
- On 1 September, the leadership of Bình Định Province decided to impose disciplinary action in the form of a warning and dismissal from office on the director of the Department of Tourism. On 21 September, the deputy director of the Tax Department was also dismissed from office.
Officials go to view land during social distancing (Phú Yên)
- On 10 August, a patrol team handling COVID-19 prevention violations in Bình Kiến Commune, Tuy Hòa City, Phú Yên, found a car parked in the roadway. The car’s owner said he was “going to view land“, and was fined VND 2 million by the officials on duty for violating social distancing regulations. According to initial information, the woman accompanying him gave a false name and age when questioned.
- The two violators were the head of the Economic – Budget Committee of the Phú Yên Provincial People’s Council and a deputy chief of office of the Phú Yên Provincial Department of Natural Resources and Environment. On 10 September, the two received disciplinary warnings.
Breaking down a door to take a resident to quarantine, prosecuting her for resisting (Nghệ An)

- On 23 August, in Diễn Châu Commune, Nghệ An Province, pandemic-control forces came to the house of a woman confirmed as an F1 contact to take her to centralised quarantine. When the woman locked the door and undressed in protest, the officials broke down the door and stormed the house, forcibly removed her and took her to quarantine in accordance with regulations.
- She explained that the reason was that “the family had just built the house, needed to stay to watch over it, and asked to be quarantined at home”.
- Explaining the forcible removal, the chairman of the Diễn Châu Commune People’s Committee gave the following reasons: (1) the woman’s house was basically finished, (2) she needed to be taken to centralised quarantine because at that time Nghệ An did not yet allow F1 contacts to quarantine at home, and (3) the forces had spent three hours trying to persuade her but she still resisted.
- On 30 August, the woman was prosecuted for investigation on the charge of resisting persons on official duty.
Leaders give vaccine priority to their relatives (Bình Định, Cần Thơ)
- On 26 August, the newspaper Tuổi Trẻ reported that residents of Mỹ Thành Commune, Phù Mỹ District, Bình Định Province, had discovered and denounced the commune chairman for having vaccinated his relatives who were not in the priority groups for vaccination. The commune authorities admitted this and claimed that it was “surplus vaccine” left over after vaccinating the elderly. On 10 September, the commune chairman was reprimanded.
- On 6 September, a young woman in Ninh Kiều District, Cần Thơ City, posted a certificate showing she had received two doses of Pfizer on social media and said she had been vaccinated thanks to “asking a big brother” who worked at the ward. The Ninh Kiều District authorities explained that she had been vaccinated because she was “the younger sibling of a cousin living near the house” of a ward official. As he took part in pandemic control, his relatives were also vaccinated. The public did not accept this explanation, since the woman had no direct contact with the “big brother” and so could not have been eligible for vaccination. On 11 September, the ward official was suspended from duty.
Locking the gates of 278 F2 households for quarantine (Thanh Hóa)
- On 28 August, after identifying 278 households in Hoằng Hóa District, Thanh Hóa Province, as F2 contacts, the commune authorities locked the gates of these families and handed the keys to the commune chairman to keep. According to the commune chairman, “locking the gates was aimed at achieving the best possible effectiveness in preventing COVID-19”. The authorities said this measure was necessary and “had the consensus and support” of the households and local residents.
- Responding to the newspaper Lao Động, Mr Lê Xuân Thu – Secretary of the District Party Committee and Head of the Hoằng Hóa District Steering Committee for COVID-19 Prevention and Control, said that this was a new approach, so differing opinions were hard to avoid. However, he explained that “everything is for the task of pandemic prevention and control, for the health of the people, and we are looking after the people”.
- By 3 September, the authorities stopped locking the gates of the households.
Carrying a resident who refused a COVID-19 test onto a vehicle (Cà Mau)
- On 3 September, RFA published a video clip showing a man in Cà Mau who refused a COVID-19 test being carried onto a vehicle by police and medical staff. The man shouted in resistance: “Did I rob or kill someone or what?”
- In the comments section on RFA’s YouTube channel, many people disagreed with the coercive conduct of the medical forces. They argued that residents had grounds to refuse testing out of concern that mass testing did not ensure hygiene.
Shouting at charity groups (Ho Chi Minh City)
- On 4 September, a clip was posted on social media of a man said to be the police chief of Tân Kiên Commune, Bình Chánh District, HCMC, shouting at two different charity groups over two days.
- The clip shows the police chief repeatedly shouting, demanding that the distribution of gifts stop on the grounds that the charity groups were operating without having asked permission from the local authorities, and demanding that the charity groups not film. The charity groups tried to engage in dialogue but the police chief kept brushing them off. He even told residents, “if you have no sense then just don’t eat”.
Breaking a lock and storming a home to force a resident to be tested (Bình Dương)
- On 28 September, a clip appeared online showing a group of people, including some in uniform, breaking the lock on the door of an apartment in a residential building. They then stormed into the home and dragged a woman outside while her son screamed and cried in fear. The woman was taken down to the courtyard of the building and restrained by the arms so that a test sample could be taken.
- The press verified that the incident took place at the E-home Bắc Sài Gòn apartment complex, Vĩnh Phú Ward, Thuận An City, Bình Dương Province, on 28 September. The clip was filmed by a member of the enforcement team and posted online. The ward Party secretary explained that the woman had repeatedly failed to come down for testing, so they were forced to compel her. The woman was written up in an administrative violation report for breaching pandemic prevention regulations.
- After the press, lawyers and the public strongly condemned the act as a violation of human rights, the ward Party secretary apologised, but the victim did not accept the apology. On 30 September, he was censured by the Thuận An City Party Committee.
- On 4 October, the victim of the forced testing was fined VND 2 million administratively for “failing to undergo testing at the request of the competent health authority in the course of infectious disease surveillance” under point a, clause 2, article 7 of Decree 117/2020. She said she would file a lawsuit against this decision.
Culling the dogs of a family fleeing the pandemic to their home province (Cà Mau)

On 7 October, a clip spread on social media showing a husband and wife carrying a pack of dogs on a motorbike on their way back to their home province.
- According to press verification, it was the family of Mr Phạm Minh Hùng (49), a bricklayer in Long An who had been out of work for four months because of the pandemic. Unable to hold out any longer, his family decided to ride their motorbike to his younger sibling’s home province of Cà Mau to escape the pandemic, bringing along a pack of 15 dogs, comprising 4 adults and 11 puppies. The younger sibling travelling with them brought 3 dogs and 1 cat.
- On arriving in Cà Mau on 8 October, his family was placed in a centralised quarantine facility, and then transferred to hospital for treatment after testing positive. The dogs and cat were also tested, and the results showed that one of them was positive for “some virus or other”, in the words of the chairman of the Trần Văn Thời District People’s Committee.
- On 10 October, the local authorities confirmed that they had culled all of the dogs and the cat out of fear of infection. The authorities explained that they had to do so because the owners did not ensure hygiene in the quarantine area, and because of “pressure from pandemic prevention and control work and from the local people”. According to them, the owner of the dogs “had no objection.”
- The decision to cull the dogs and cat caused outrage among the online community. The biggest reason was that scientifically, there is no evidence that dogs and cats can transmit the virus that causes COVID-19 to humans. Legally, there was no basis for carrying out the cull. On humanitarian grounds, these were the dogs that Mr Hùng said he “loved like his own children”.
- The local authorities admitted that those carrying out the task had been “somewhat hasty,” and promised to rectify the matter.
- The incident drew the attention of international media, including SCMP (Hong Kong).
4. Prosecuting ordinary people
During the outbreak, investigating agencies opened a string of criminal cases relating to the spreading of the disease. Many cases were investigated, prosecuted and tried at “super speed”; one case took only five days to reach the courtroom. The trials were also held under a summary procedure.
Criminalising the spreading of disease is a trend that has been opposed around the world. In Vietnam, against a backdrop of a complex and spreading epidemic, vague and constantly changing rules, and a public lacking information, the authorities issued many controversial decisions to prosecute. In some of these cases, people were sentenced to prison.
The following are the notable cases.
Three cases involving small traders who went to Bình Điền market
- On 15 July, the Đồng Xoài City Police, Bình Phước Province, opened a criminal case for the offence of spreading an infectious disease in connection with the first two F0 cases in the city. One of them traded in seafood at Đồng Xoài market and went in person to collect goods from the Bình Điền wholesale market in Ho Chi Minh City (HCMC) to resell to local small traders. The second had an epidemiological link to the Thủ Đức wholesale market.
The police decided to open the case on the grounds that both had made incomplete health declarations, which meant the authorities could not apply prevention and control measures in time, allowing the disease to spread in a complex manner.

- On the same day, 15 July, the Cầu Ngang District Police, Trà Vinh Province, also opened a similar criminal case in connection with a small trader in Trà Vinh. According to the police, she and her husband went to collect seafood at Bình Điền market, but on returning to Trà Vinh did not make a health declaration. She was later found to be positive. Contact tracing identified 34 F1 cases, two of whom tested positive.
- On 30 July, the Long Mỹ Town Police, Hậu Giang Province, charged a 34-year-old woman as a defendant for the offence of spreading disease. The woman was pregnant.
According to the police, she sold vegetables at Bình Điền market in HCMC. On 5 July, she returned to Hậu Giang. She made a health declaration twice and was required to self-isolate at home. On 9 July, when she went back to the health station for a rapid test, she was found to be positive for COVID-19. The police alleged that she had not complied with epidemic prevention and control measures and had infected 14 people.
Bạc Liêu: Pawn company operating in the middle of the epidemic
- On 25 August, the Bạc Liêu Police opened a criminal case involving the company F88 for “violating regulations on safety in crowded places”.
- According to the police, pawnbroking did not fall within the group of “necessary, essential” activities and was therefore not permitted to operate while Bạc Liêu was implementing Directive 16.
Three cases of spreading disease in Bắc Ninh
- On 29 August, the Bắc Ninh Provincial Police opened three criminal cases for the offence of spreading disease.
- First case: An employee at a Viettel Post branch went to a warehouse in Hanoi to collect goods. On returning to Bắc Ninh, he did not apply isolation measures and continued making deliveries.
- Second case: A married couple went to a place where there was an F0 case but did not make a health declaration. The couple then became infected and passed the disease on to two other people.
- Third case: A car driver picked up passengers from HCMC and drove through several provinces. He became infected and was prosecuted for spreading the disease.
Đồng Tháp: Case of spreading disease while holding a relative’s funeral
- On 28 August, the Hồng Ngự City Police, Đồng Tháp Province, announced that they had opened a criminal case for spreading disease while holding a relative’s funeral.
- According to the police, in early August, a relative of M.’s family suffering from cardiovascular disease had to be transferred to Chợ Rẫy Hospital (HCMC) for treatment, but the relative did not survive and died. M. was the person who went along to provide care.
- On 5 August, M. contacted the commune health station and expressed the wish to bring the relative home for burial. M. presented negative test certificates and was instructed to hold the burial in accordance with regulations.
- The commune health station then came to the house to spray disinfectant and handed M. a home-isolation order. When samples were taken, everyone in M.’s household and the adjacent households tested negative.
- On 6–7 August, M. held the relative’s burial on a plot of land 3 km from the house. During that time, M. invited some relatives and neighbours who had helped to a meal.
- On 14 August, the health sector carried out a second round of screening tests for residents of Bình Thành A and Bình Thành B hamlets and discovered a series of positive cases. By 25 August, M. had also tested positive. The authorities traced 88 F1 and 169 F2 contacts.
- While ordinary people were being prosecuted for holding a funeral, on 15 September, in the middle of Hanoi’s social distancing under Directive 16, the funeral of General Phùng Quang Thanh went ahead with full ceremony. Many images showed senior officials attending the send-off without complying with social distancing rules.
Nghệ An: Woman who refused to go into quarantine prosecuted
- On 29 August, the Diễn Châu District Police (Nghệ An) opened a criminal case and charged a woman as a defendant to clarify the act of resisting persons on official duty.
- Earlier, on the evening of 23 August, anti-epidemic forces had stormed into her house, breaking the door to take the woman into quarantine because she was classified as F1. She stripped off her own clothes in protest.
Vũng Tàu: Man who fled the epidemic from HCMC prosecuted
- Worried that someone in his boarding-house area was suspected of having COVID-19, at around 2 a.m. on 22 August, Mr G. (47) rode his motorbike to Vũng Tàu to escape the epidemic. He hung two loaves of bread on the bike as “camouflage”.
- Mr G. went to an acquaintance’s house and asked to stay. On learning of this, the head of the residential group came and asked him to go and make a health declaration. He went to make the declaration at noon that same day, then returned to the house to self-isolate. A day later (23 August), when he noticed signs of fever, he took a rapid test himself. Seeing a positive result, he notified the ward health station so he could be taken into centralised quarantine.
- On 26 August, Mr G.’s PCR test result came back positive. On 28 August, his acquaintance also tested positive.
- On 3 September, the Vũng Tàu City Police issued a decision to open a criminal case to investigate the offence of spreading disease. On 27 September, Mr G. was charged as a defendant and placed in pre-trial detention.

Cà Mau: Five-year prison sentence for spreading COVID-19
- On 6 September, the People’s Court of Cà Mau City, Cà Mau Province, sentenced Lê Văn Trí to five years in prison for the offence of spreading disease. According to the court, after losing his job because of the epidemic in HCMC, Trí returned to Cà Mau. After making a health declaration to the local authorities, he was required to self-isolate at home.
- The court concluded that he had not self-isolated at home as required and had spread the disease to many people, one of whom died.
- The case was reported by the international press.
Phú Yên: Criminal case opened over driver of an unlicensed ambulance
- On 7 September, the leadership of the Tuy Hòa City Police, Phú Yên Province, opened a criminal case for “spreading a dangerous infectious disease”. The person under investigation was a driver.
- According to the police, the driver drove a vehicle resembling an ambulance but without a licence to operate as one, transporting patients from Phú Yên Provincial General Hospital to several hospitals in HCMC. The driver later tested positive for SARS-CoV-2 and infected four relatives.
- The Tuy Hòa City Police alleged that while travelling from the HCMC epidemic zone back to Phú Yên, he did not make a health declaration as required and had close contact with many people, showing signs of spreading the disease.
Cà Mau: Doctor prosecuted for “spreading disease”
- On 7 September, the Đầm Dơi District Police, Cà Mau Province, prosecuted a doctor for the offence of lack of responsibility causing serious consequences.
- According to the police, on 16 and 17 August, when examining an 11-year-old boy who was vomiting, the doctor did not screen for or investigate epidemiological factors relating to COVID-19. By the time the boy was found to be an F0 case, he had already infected many people.
- The case was opened for investigation in late August. The doctor was a member of the commune’s epidemic prevention and control steering committee.
Quảng Nam: Criminal case opened over refusal to be tested
- On 10 September, the Điện Bàn Town Police, Quảng Nam Province, opened a criminal case for spreading disease in connection with a vegetable trader at the Hòa Cường wholesale market, Đà Nẵng.
- According to information from the police, on 10 August, the woman travelled from the Đà Nẵng epidemic zone to her home in Quảng Nam but did not make a health declaration as required. When the authorities called for testing, she did not take part.
- On hearing that the vegetable seller next to her at the market had contracted COVID-19, she went to the hospital for a rapid test, which came back negative. She continued selling vegetables. By 17 September, she and her daughter were confirmed positive for COVID-19, with 15 F1 contacts linked to them.
- According to VnExpress, at least two other criminal cases were opened for the offence of spreading disease in August 2021.
5. State media blames the public
Throughout the fourth wave, many articles in state-owned newspapers sided squarely with the government’s position in order to accuse and blame the public.
A review of some notable cases:
VTV likens people who break social distancing rules to having an “animal brain”
- On 31 July, in a feature report on the theme “Fears of the Covid-19 season: From the ‘athletes’ to the fake news virus” broadcast on VTV1, presenter Sơn Lâm likened the brains of people who violated COVID-19 prevention and control rules to a “reptile brain” and an “animal brain”. Specifically, when referring to people in Hanoi who still went out to exercise even though this was banned under Directive 16, the programme explained that it was not because they were unafraid of the disease. The programme’s makers explained that these people were not thinking with the human part of their brain but had been taken over by the animal brain, the reptile brain.
- The clip sparked a major controversy. Many Facebookers pointed out in unison that Paul MacLean’s hypothesis of the reptile brain had been proven wrong. More seriously, VTV used a false theory to insult the public on national television, which many people were compelled to watch for daily updates on the COVID-19 pandemic.
- After the backlash, VTV quietly deleted the clip from its social media page. Presenter Sơn Lâm continued to appear in other news bulletins. Another VTV host, Trần Ngọc, even posted on Facebook in defence of Sơn Lâm and called the critics “dog-brained“.
Deliberately reporting falsehoods to incriminate the public
- On 3 August, the press reported on an incident in which a police officer died while chasing a person who had gone out on the street while the city was implementing Directive 16. Although the incident had only just occurred and the investigating agency had reached no conclusion, many outlets such as Tuổi Trẻ ran the headline “Young man kicks the front of a motorbike, causing a District 6 police officer to die in the line of duty during pandemic prevention”. Người Lao Động newspaper, meanwhile, reported cautiously on the incident.
- The same day, a clip taken from a resident’s security camera in the area nearby was circulated. The clip showed no evidence of the person “kicking the front of the motorbike” as reported by the press. The clip showed that when the police asked him to stop for a check on suspicion of violating social distancing, the man revved his engine and fled. The police officer gave chase, lost control of his vehicle and crashed into a house by the roadside, resulting in his death.
- Afterwards, Tuổi Trẻ and other newspapers changed their headlines but issued no correction or apology. The reports containing the detail “kicked the front of the motorbike” are still preserved on the sites that republished them.
A chorus of accusations that the public was “bombing orders”
- During the peak social distancing period in Ho Chi Minh City (HCMC) from 23 August, people living in the worst-hit areas were not allowed to go out to buy food, delivery drivers were not allowed to operate, and everyone had to depend on the “shop-on-your-behalf” teams.
- On 26 August, VnExpress reported that the teams shopping on residents’ behalf were being “bombed” by residents (placing orders but not accepting the goods). The report did not mention the name or address of anyone who had “bombed” an order. That evening, on the livestream “The People Ask – The City Answers”, a leader of the Ministry of Information and Communications also said that there were cases of residents “bombing orders”.
- On 28 August, Zing News reported that one ward had been “bombed” on 100 orders placed through the shop-on-your-behalf scheme. According to the report, many wards said that the orders were all combo packages rather than individual items, so at many times goods were in short supply and it was hard to match what residents wanted, so they declined to accept them. On the evening of 28 August, on the livestream programme “The People Ask – The City Answers”, a government representative again asserted that “order bombing” was occurring and named several wards where this was happening, along with a warning that it “would be dealt with strictly”. The livestream video is preserved here.
- On 6 September, the Prime Minister asked the Ministry of Public Security to take action against “order bombing”. On 7 September, Thanh Niên newspaper ran yet another article recounting how the shop-on-your-behalf teams were being “bombed”.
- The barrage of reports accusing residents of bombing orders, without any comment from the residents themselves, left the public outraged. Many argued that order bombing was not a widespread phenomenon, and that the reason for refusing goods could stem from incomplete deliveries. Nonetheless, the government and the press repeatedly described it as the result of residents’ lack of awareness, making life miserable for the shop-on-your-behalf teams.
- On 8 September, Lieutenant Colonel Lê Mạnh Hà, Deputy Head of the Staff Department of the HCMC Police, said that the authorities had found no cases of deliberately ordering and not accepting goods; the causes were mainly that residents were not familiar with the technology, deliveries arrived far too late, etc. Notably, when it first published this information, VnExpress used the headline: “No deliberate ‘bombing’ of shop-on-your-behalf orders detected”. The outlet later changed the headline to “Why many ‘shop-on-your-behalf’ orders went unclaimed”.
- The wave of accusations that residents were bombing orders stopped after this announcement by the HCMC Police. None of the newspapers that had previously reported on the “order bombing” phenomenon made any move to correct their reports.
Blaming patients in a field hospital in Bình Dương
- On 3 September, a video clip circulated on social media showing hundreds of F0 patients at the field hospital at the Thới Hòa site, Bến Cát town, Bình Dương, knocking down a barrier to grab breakfast. Officials admitted that the incident was real and explained that it was because a full list had not yet been drawn up of the newly transferred F0 patients, so meals could not be supplied in time.
- Even though the fault lay with the hospital’s organisation, the press still reported the story in a way that placed the blame entirely on patients’ lack of awareness and called for the public to be brought into line.
- Tuổi Trẻ newspaper published photos of the appetising meals at this quarantine facility, implying that the hospital had done a very good job and that the “needless chaos” that occurred was due to the attitude of a few individuals. The same day, Thanh Niên newspaper added a further report along the same victim-blaming lines, under the headline “Given enough food, F0 patients turn to breaking hospital doors to take supplies”.
- In these articles, the authors did not interview patients in the hospital, did not describe their living conditions, and did not look into why they had to do this. The articles also stated that the authorities would reinforce the mobile police to bring the quarantine facility into line.
- The Thới Hòa field hospital housed more than 12 thousand patients. Each patient had one iron bed, with no curtain, and was monitored around the clock. Patients reported shortages of electricity and water, and a lack of medicines and doctors to care for them.
Hiding the Chinese origin, praising the Hayat-Vax vaccine to cosmic heights
- On 10 September, newspapers reported that the Ministry of Health had conditionally approved the UAE’s Hayat-Vax vaccine, to meet the urgent need for pandemic prevention and control in Vietnam. The public was abuzz over an article praising “the Hayat-Vax vaccine as the very answer to the call of the universe”, published in the Công an Nhân dân newspaper on 18 August.
- However, what was remarkable was not only the excessive praise but the way the press verified and reported the origin of this vaccine. A string of newspapers, including VTV, reported that the vaccine was from the UAE. Meanwhile, according to the Ministry of Health’s website, the Hayat-Vax vaccine’s semi-finished product is manufactured by the Beijing Institute of Biological Products Co., Ltd. under the China National Biotec Group (CNBG). This is a unit of the China National Pharmaceutical Group, Sinopharm. In other words, this is in fact Sinopharm’s Vero Cell vaccine, produced and packaged in the UAE. Hayat-Vax is merely another brand name for the same vaccine.
- The “call of the universe” article in the Công an Nhân dân newspaper was later taken down, but the newspapers made no move to correct the origin of this vaccine.
People had to hide in a truck container to get home; the press ran headlines “like a movie”
- On 13 September, the press reported on an incident in which Bình Thuận provincial police discovered 15 people, including children, hiding in the cargo box of a truck in order to return to their home province of Hà Tĩnh. All 15 people and the driver presented valid negative test certificates.
- The phenomenon of people leaving en masse on motorbikes for their home provinces, or finding every possible way to leave the big cities, was widespread during the fourth wave. They could not hold out, having lost their jobs and no longer being able to pay for rented rooms or buy food. Even so, the government did its utmost to stop them, out of fear that the disease would spread.
- Instead of treating the incident above as a tragedy, the press exploited it as a sensational event. Typically, Zing News ran the headline: “15 people hidden in a refrigerated container in a bid to slip through a quarantine checkpoint”. In the accompanying clip, the outlet even inserted dramatic background music. Tuổi Trẻ newspaper, for its part, exploited the sensationalism with the headline “Truck crams 15 people into a refrigerated container to get through a checkpoint, like a movie”.
- These articles reported only from police sources, without interviewing the people involved to understand their circumstances and their wishes.
6. Residents flee to their home provinces
When the fourth wave of COVID-19 broke out from June to September 2021, millions of workers in Ho Chi Minh City (HCMC) lost their jobs. They lived in cramped rented rooms, amid lockdown after lockdown, amid the fear of infection, the worry of having no income and of not receiving adequate support from the government. Many people resolved to travel hundreds of kilometres to return to their home provinces by many means. They walked, cycled, rode motorbikes, and even hid in the cargo compartments of trucks. Many met with accidents. Some died before they could reach home.
Compiled from: Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Pháp Luật, Dân Trí, Vietnamnet, VTC, VnExpress, Báo Nghệ An.
Notable milestones
June – before 15 August 2021
Residents look for ways to return home while the southern provinces are under social distancing
15 August 2021
Residents stream home as HCMC extends social distancing by another month
From 30 September – to the end of October 2021
Workers keep pouring home even as the provinces lift social distancing
Selected cases (22)
July–August 2021
47 people walk from Khánh Hòa to Quảng Ngãi
On 11 July, 47 Hrê people working as hired labourers in Khánh Hòa decided to walk home to Ba Tơ District, Quảng Ngãi (about 350 km). Along the way, many elderly people looked as if they were about to faint. One person said “if they stayed they would have nothing to eat”. (Source: Thanh Niên)
A family cycles from Đồng Nai to Nghệ An
A family of four in Đồng Nai decided to cycle from Đồng Nai to Nghệ An (about 1,300 km) at the end of July 2021. When they reached Ninh Thuận province, they had been cycling for 10 days. Before the pandemic, the four members of this family rented a room in Đồng Nai and made a living as hired labourers. One family member said that because of the outbreak they had been unemployed for three months. According to them, with prices soaring, if they stayed they would run out of money for food as well. (Source: Báo Nghệ An)
A thousand people heading home, stuck at the boundary between Đà Nẵng and Huế
At the end of July, as many as a thousand people from the South rode motorbikes home to the central region. They carried whole families on old motorbikes piled with sacks of luggage containing food, blankets and mats… At the Hải Vân Pass, the convoy was held up because the province was organising health declarations. Many people, exhausted, lay on the bare ground. (Source: Tuổi Trẻ)
A bricklayer walks 1,000 km from Trà Vinh to Huế
Mr H.T (33) worked as a bricklayer in Trà Vinh. Having lost his job because of the pandemic, he decided to take a box of instant noodles and set out on a journey of more than 1,000 kilometres on foot to return to Thừa Thiên – Huế. As of 27 July, he had been walking for eight days, asking local people for boiling water to make his instant noodles as he went. (Source: Pháp Luật TP.HCM)
A couple walk from Hà Nội to their home province of Hoà Bình to mourn the wife’s mother
On 11 August, on hearing that the mother was dying, a couple working as hired labourers in Hà Nội looked for a way home to Hoà Bình. As there were no coaches, the two of them walked to a hospital to get tested and then continued walking home to Hòa Bình province.
September–October 2021
A boy hidden in a car boot to get home to Thái Bình
On 6 September, Hà Nội police discovered a driver who had hidden a 12-year-old boy in the boot of his car in order to get through the checkpoints and take the boy from Hà Nội to Thái Bình. The authorities said the driver had been paid VND 3 million to do this, the reason being to get the boy home in time for school. (Source: Thanh Niên)
15 people hide in a truck compartment to get home
On 13 September, Ninh Thuận provincial police announced that they had found 15 people (including children) hiding in the compartment of a refrigerated truck to get through a checkpoint. The driver said he had charged a fee of VND 700,000 per person. The press reported this story based on information from the police, without interviewing the 15 people about why they had decided to go home this way. (Source: Zing News)
Two men walk from Hà Nội to Yên Bái
Thào A Chú and Giàng A Vênh (both from Trạm Tấu District, Yên Bái) went to Hà Nội to work as bricklayers. Just 20 days in, the outbreak hit; they lost their jobs and were stranded at the construction site. With their money for food running out after two months, they decided to walk home. All they carried for the journey of nearly 200 km was bread and water. (Source: Tuổi Trẻ, reported on 14 September 2021)
500 people walk from Bình Dương to the Central Highlands and northern provinces
On the afternoon of 3 October, Bình Phước province said that more than 500 people were walking along provincial road ĐT. 741 through the province to return to the Central Highlands and the northern provinces. Most of those walking home were workers and freelance labourers living and working in Bình Dương. (Source: Thanh Niên)
28 people walk from Bình Dương to Nghệ An
On 5 October, the press reported that 28 Đan Lai people were walking from Bình Dương to Nghệ An even though they understood that the 1,400 km journey would be extremely arduous. They were all unemployed workers, worn down by the pandemic. (Source: VTC)
A family of four ride home on a motorbike with no seat
A Mà (from Nghệ An), together with his wife and two children, rode a motorbike from Bình Dương home to Nghệ An. His motorbike had no seat, only the bare frame, so they had to use three pillows as a cushion. His family had been unemployed for many months and had no money left to cover living costs, so they decided to go home. (Source: Zing News)
1,300 people brave the rain to cross the Hải Vân Pass on their way home
On 6 October, despite heavy rain, a convoy of some 1,300 people fleeing the southern provinces was still determined to ride their motorbikes over the Hải Vân Pass to get home. There were a great many children in this group.
Many voices called on the local authorities to open the Hải Vân Tunnel so that people could ride through the tunnel and avoid the dangerous mountain pass. It was not until 10 p.m. that day that the authorities decided to open the tunnel. (Source: Tuổi Trẻ, Vietnamnet)
An elderly man cycles from HCMC to Bến Tre
In early October, Lê Văn Chiến (75, from Giồng Trôm District, Bến Tre province) cycled from Nhà Bè District (HCMC) to Bến Tre, setting off at 6 a.m. All he carried was a bag and a dog. After more than four months without work, Mr Chiến had had to sell the two gold rings he kept for emergencies to buy food. (Source: Dân Trí)
Nearly 2,000 people walk home through Hà Nam province to escape the pandemic
According to the Ministry of Public Security, from 5 October to 10 October, 2,000 people (including 153 children) walked through Hà Nam province on their way home. During the same period, more than 26,000 people (mainly workers from the southern provinces) travelled along the Trường Sơn road and National Highway 1A to return home and escape the pandemic. (Source: Tuổi Trẻ)
94 people walk home from Long An
On 12 October, 94 people working at the Long Hậu Industrial Park in Long An province decided to walk home to the Central Highlands provinces. The reason was that they had been unemployed for many months and could no longer hold out. (Source: Tuổi Trẻ)
Accidents and deaths
Death while riding a motorbike from Bình Dương to their home province of Phú Thọ (29 July)
On 29 July, Mr X., together with his wife and two children, rode a motorbike from Bình Dương home to Lào Cai. When they reached Phú Thọ province, they were involved in a traffic accident. Mr X. died a week later. (Source: Tuổi Trẻ)
Family of four in an accident while riding a motorbike home (31 July)
Mr L.B.G, who was working in a southern province, decided to ride his motorbike with his wife and two small children home to Nghệ An to escape the pandemic. On 31 July, on reaching Đắk Lắk province, the family’s motorbike collided with another vehicle, leaving Mr G dead at the scene and his wife and two children seriously injured. (Source: Lao Động)
Mother and son die while riding a motorbike home (4 October)
On 4 October, Hà Thị Vuông (43) and her son Nguyễn Văn Thành (15) rode a motorbike from HCMC home to Quảng Nam. On reaching Quảng Nam, the motorbike collided with a truck, leaving mother and son dead.
Pregnant woman gives birth on the roadside while riding a motorbike home (8 October)
Thò Y Dũng (21), together with her husband Và Bá Sau (31) and their one-year-old child, rode a motorbike from Bù Đăng (Bình Phước) home to Nghệ An. Along the way, she went into labour and gave birth to a baby boy weighing 3 kg right on the verge of National Highway 1A. (Source: VnExpress)
One person killed in a traffic accident while riding a motorbike to Nghệ An (8 October)
In early October, two men riding together on one motorbike travelled from the South home to escape the pandemic. The two were travelling with a group of six motorbikes. On reaching Thăng Bình District, Quảng Nam province, their motorbike crashed into a truck parked at the roadside, leaving one dead and the other seriously injured. (Source: VnExpress)
Two Nghệ An workers killed and injured on the way home (8 October)
At 6 p.m. on 8 October, two workers from Nghệ An riding a motorbike home to escape the pandemic collided with a farm truck carrying acacia timber in Quảng Bình. One (aged 36) was killed, the other seriously injured. They were travelling with a group of Nghệ An workers returning home from the South. Many accidents occurred on this journey. (Source: Tuổi Trẻ, Báo Nghệ An)
A whole family on a three-wheeled cart heading home meets with an accident
On the evening of 31 July, Trường Xuân Sơn (46, from Nghệ An) drove a three-wheeled cart carrying his wife and three children from HCMC home to escape the pandemic. When they stopped at a checkpoint in Bình Thuận to make their health declarations, they were hit by a truck and dragged for dozens of metres. The 16-year-old son died at the scene; the four remaining family members were taken to hospital for emergency treatment. (Source: Báo Nghệ An)
7. Other notable issues covered in Luật Khoa’s reporting
Revoking the licences of doctors and nurses who quit: Entirely unlawful and wrong-headed
Pandemic discipline: Are the people ignorant or are the officials slack?
Why Viettel’s Vỏ Sò gets to run free while others are grounded
COVID-19 apps: When the Prime Minister likes having lots of apps
The army takes care of everything from A to Z, and the classic techniques of political propaganda
What VTV does not say: More than 5,000 people have died of COVID-19
People are crying for help everywhere, so what is the government doing?
Vingroup, the super-“grandpa”, and the people who do not like fairness in Vietnam
Markets closed, every burden dumped on supermarkets, and people struggling to put food on the table
*To be updated
LIV Data · Open data
These records belong to the public.
All of the data in this dossier was collected, verified and published by LIV at LIV Data. You may quote and share it as long as you credit the source. Dossiers like this one exist thanks to your support.

